Muhammad al-Fatih

Sułtan Mehmed II Zdobywca, znany również jako Fatih Sultan Mehmed Chan II, był siódmym sułtanem Imperium Osmańskiego i dynastii osmańskiej. Oprócz tytułu „Zdobywca” znany był również jako Abu al-Futuh i Abu al-Khairat. Po podboju Konstantynopola do jego tytułów, a także do tytułów pozostałych sułtanów, którzy po nim nastąpili, dodano tytuł „Cezar”.
Sułtan ten zasłynął z tego, że ostatecznie położył kres Cesarstwu Bizantyjskiemu po ponad jedenastu wiekach jego istnienia.
Rządził przez prawie trzydzieści lat, podczas których sułtan Mehmed kontynuował podboje w Azji, jednocząc królestwa Anatolii i penetrując Europę aż po Belgrad. Jednym z jego najsłynniejszych osiągnięć administracyjnych była integracja dawnej administracji bizantyjskiej z rozrastającym się Imperium Osmańskim.
Jego narodziny i wychowanie
Mehmed II urodził się 27 dnia Radżabu 835 r. n.e. / 30 marca 1432 r. n.e. w Edirne, ówczesnej stolicy Imperium Osmańskiego. Wychowywał go ojciec, sułtan Murad II, siódmy sułtan Imperium Osmańskiego, który zapewnił mu opiekę i edukację, aby uczynić go godnym sułtanatu i jego obowiązków. Znał Koran na pamięć, czytał hadisy, zgłębiał prawoznawstwo, a także zgłębiał matematykę, astronomię i zagadnienia wojskowe. Ponadto opanował arabski, perski, łacinę i grekę.
Jego ojciec powierzył mu Emirat Magnezji, gdy był jeszcze młody, aby wyszkolić go w zarządzaniu sprawami państwa i administrowaniu nim, pod nadzorem grupy wybitnych uczonych jego czasów, takich jak szejk Aq Szams ad-Din i Mulla al-Kurani. Wpłynęło to na ukształtowanie osobowości młodego księcia i ukształtowało jego intelektualne i kulturalne poglądy w prawdziwie islamskim stylu.
Rola szejka „Aq Shams al-Dina” była widoczna w kształtowaniu osobowości Muhammada al-Fatiha i od najmłodszych lat wpajał mu dwie rzeczy: podwojenie ruchu dżihadu osmańskiego i ciągłe sugerowanie Muhammadowi od najmłodszych lat, że jest księciem, o którym mówi prorocki hadis wspomniany w Musnad Ahmad ibn Hanbal w hadisie numer 18189: Abdullah ibn Muhammad ibn Abi Shaybah powiedział nam, a ja usłyszałem to od Abdullaha ibn Muhammada ibn Abi Shaybaha, powiedział, że Zayd ibn al-Hubab powiedział nam, powiedział, że al-Walid ibn al-Mughirah al-Ma’afiri powiedział mi, powiedział, że Abdullah ibn Bishr Al-Khath'ami, na podstawie autorytetu swojego ojca, powiedział, że słyszał Proroka, niech Bóg go błogosławi i obdarzy pokojem, Powiedzieć: „Konstantynopol zostanie zdobyty, a jego przywódca będzie znakomitym przywódcą, a armia ta będzie znakomita”. Dlatego zdobywca miał nadzieję, że hadis Proroka Islamu będzie miał do niego zastosowanie. Wyrósł na ambitnego, ambitnego, dobrze wykształconego, wrażliwego i emocjonalnego poetę literackiego, a oprócz tego posiadał wiedzę o wojnie i polityce. Uczestniczył wraz ze swoim ojcem, sułtanem Muradem, w jego wojnach i podbojach.
przejął władzę
Mehmed Zdobywca objął sułtanat po śmierci ojca, 5. dnia miesiąca muharram 855 r. n.e. (7 lutego 1451 r. n.e.). Rozpoczął przygotowania do podboju Konstantynopola, spełnienia swojego marzenia i stania się celem proroczej dobrej nowiny. Jednocześnie ułatwił podboje swojego młodego państwa na Bałkanach i zapewnił niezakłócony spokój swojemu krajowi, tak aby żaden wróg nie mógł na niego czyhać.
Do najważniejszych przygotowań, jakie poczynił przed tym błogosławionym podbojem, należała instalacja gigantycznych armat, jakich Europa nigdy wcześniej nie widziała. Zbudował również nowe okręty na Morzu Marmara, aby zablokować Dardanele. Zbudował również dużą fortecę po europejskiej stronie Bosforu, znaną jako Rumeli Hisarı, aby kontrolować cieśninę Bosfor.
Podbój Konstantynopola
Po tym, jak sułtan podjął wszelkie niezbędne kroki w celu zdobycia Konstantynopola, wyruszył ze swoją armią liczącą 265 000 piechoty i kawalerii, eskortowaną przez potężne armaty, i skierował się do Konstantynopola. O świcie we wtorek, 20 dnia miesiąca Dżumada al-Ula 857 r. n.e. (29 maja 1453 r.), wojska Muhammada al-Fatiha dokonały szturmu na mury Konstantynopola, w jednej z nielicznych operacji wojskowych w historii. Od tego czasu sułtan Muhammad II otrzymał tytuł Muhammad al-Fatih, który okazał się dla niego ważniejszy, dlatego też stał się znany wyłącznie pod tym imieniem.
Po wkroczeniu do miasta zsiadł z konia, pokłonił się Bogu z wdzięcznością, a następnie udał się do kościoła Hagia Sophia i nakazał przekształcić go w meczet. Nakazał również budowę meczetu w miejscu grobu wielkiego towarzysza Abu Ajjuba al-Ansariego, który był jednym z pierwszych, którzy podbili starożytne miasto. Postanowił uczynić Konstantynopol stolicą swojego państwa i nadał mu nazwę Islam Bol, co oznacza Dom Islamu. Później nazwę tę zniekształcono i nazwano Stambuł. Przyjął tolerancyjną politykę wobec mieszkańców miasta i zagwarantował im pełną swobodę praktykowania kultu. Tym, którzy opuścili miasto podczas oblężenia, zezwolił na powrót do domów.
Zakończenie podbojów
Po zakończeniu tego podboju, którego Mehmed II dokonał będąc jeszcze młodym mężczyzną, niespełna dwudziestopięcioletnim, zajął się dokończeniem podbojów na Bałkanach. Podbił Serbię w 863 r. n.e. / 1459 r. n.e., Peloponez w Grecji w 865 r. n.e. / 1460 r. n.e., Wołoszczyznę i Bogdan (Rumunię) w 866 r. n.e. / 1462 r. n.e., Albanię w latach 867–884 r. n.e. / 1463–1479 r. n.e. oraz Bośnię i Hercegowinę w latach 867–870 r. n.e. / 1463–1465 r. n.e. W 881 r. n.e. / 1476 r. n.e. rozpoczął wojnę z Węgrami, a jego celem stała się Azja Mniejsza, gdzie w 866 r. n.e. / 1461 r. n.e. zdobył Trabzon.
Jednym z celów Mehmeda Zdobywcy było objęcie tronu rzymskiego i zdobycie nowej chwały, a także zdobycie Konstantynopola, stolicy Cesarstwa Bizantyjskiego. Aby zrealizować to ambitne marzenie, musiał podbić Italię. W tym celu przygotował ekwipunek i wyposażył potężną flotę. Udało mu się wylądować ze swoimi siłami i dużą liczbą armat w pobliżu miasta Otranto. Siłom tym udało się zdobyć zamek w Dżumada al-Ula w 885 r. n.e. (lipiec 1480 r. n.e.).
Muhammad al-Fatih zamierzał uczynić z tego miasta bazę wypadową, z której mógłby kontynuować marsz na północ Półwyspu Apenińskiego, aż dotrze do Rzymu, lecz zmarł 4 dnia Rabi` al-Awwal 886 AH / 3 maja 1481 r. n.e.
Muhammad al-Fatih, mąż stanu i patron cywilizacji
Najbardziej znaczącymi osiągnięciami Mehmeda Zdobywcy nie były pola bitew i wojny, które prowadził podczas trzydziestoletniego panowania, gdy Imperium Osmańskie rozrastało się do bezprecedensowych rozmiarów. Był on raczej mężem stanu najwyższej klasy. We współpracy z wielkim wezyrem Karamanlim Mehmedem Paszą i jego sekretarzem, Leyszade Mehmedem Çelebim, udało mu się opracować konstytucję noszącą jego imię. Jej podstawowe zasady obowiązywały w Imperium Osmańskim do 1255 r. n.e./1839 r. n.e.
Mehmed Zdobywca był znany jako patron cywilizacji i literatury. Był wybitnym poetą, autorem tomiku wierszy. Niemiecki orientalista J. Jacob opublikował jego wiersze w Berlinie w 1322 r. n.e. / 1904 r. n.e. Zdobywca był oddany czytaniu i konsumowaniu literatury i poezji, a także utrzymywał kontakty z uczonymi i poetami, wybierając niektórych z nich i mianując ich na stanowiska duchowne.
Z powodu swojej pasji do poezji, zlecił poecie Szahdiemu napisanie poematu epickiego przedstawiającego historię Imperium Osmańskiego, podobnego do Szahname Ferdowsiego. Ilekroć słyszał o wybitnym uczonym w danej dziedzinie, oferował mu pomoc finansową, a nawet zapraszał do swojego kraju, aby skorzystał z jego wiedzy, tak jak uczynił to z wielkim astronomem Alim Qushji Samarqandim. Każdego roku wysyłał duże sumy pieniędzy indyjskiemu poecie Khwaji Jahanowi i perskiemu poecie Abd al-Rahmanowi Jabiemu.
Mehmed Zdobywca sprowadził malarzy z Włoch do pałacu sułtana, aby stworzyli artystyczne obrazy i wyszkolili Osmanów w tej sztuce.
Choć zdobywca był zajęty dżihadem, interesowała go również odbudowa i wznoszenie pięknych budowli. Za jego panowania zbudowano ponad trzysta meczetów, w tym 192 meczety i meczety kongregacyjne w samym Stambule, a także 57 szkół i instytutów oraz 59 łaźni.
Do najsłynniejszych zabytków architektonicznych należą: Meczet Sułtana Mehmeda, Meczet Abu Ajjuba al-Ansariego i Pałac Topkapi.
Zdobywca był muzułmaninem, przestrzegającym zasad prawa islamskiego, pobożnym i oddanym dzięki wychowaniu, które otrzymał, a które wywarło na niego ogromny wpływ. Jego postępowanie militarne było cywilizowane, jakiego Europa nie widziała w średniowieczu i nie znała wcześniej w swoim prawie.
Jego śmierć
Wiosną 886 r. n.e. / 1481 r. n.e. sułtan Mehmed Zdobywca opuścił Konstantynopol na czele licznej armii. Przed wyjazdem sułtan Mehmed Zdobywca zmagał się z problemami zdrowotnymi, ale zignorował je z powodu głębokiej miłości do dżihadu i nieustannego pragnienia podbojów. Sam wyruszył na czele swojej armii. Miał zwyczaj szukać ulgi w walce, walcząc z dolegliwościami. Jednak tym razem jego choroba się pogorszyła i stała się poważniejsza, więc wezwał lekarzy. Los jednak szybko go dopadł i ani leczenie, ani lekarstwa nie działały. Sułtan Mehmed Zdobywca zmarł w środku swojej armii w czwartek, czwartego dnia miesiąca Rabi` al-Awwal 886 r. n.e. / 3 maja 1481 r. n.e. Miał pięćdziesiąt dwa lata, po trzydziestu jeden latach panowania.
Nikt nie wiedział dokładnie, dokąd sułtan-zwycięzca uda się ze swoją armią, i krążyły spekulacje. Czy zmierzał na Rodos, by podbić wyspę, której sprzeciwiał się jego dowódca, Mesih Pasza? A może przygotowywał się do dołączenia do zwycięskiej armii w południowych Włoszech, a następnie do marszu na Rzym, północne Włochy, Francję i Hiszpanię?
Pozostało to tajemnicą, którą Al-Fateh zachował dla siebie i nie wyjawił nikomu, a potem śmierć zabrała tę tajemnicę.
Zdobywca miał w zwyczaju trzymać swój kierunek w tajemnicy i pozostawiać wrogów w niepewności i dezorientacji, tak że nikt nie wiedział, kiedy nastąpi kolejny cios. Następnie, zachowując tę skrajną tajemnicę, z błyskawiczną szybkością, realizował swoje zamiary, nie dając wrogowi czasu na przygotowania. Pewnego razu sędzia zapytał go, dokąd zmierza ze swoimi armiami, a zdobywca odpowiedział: „Gdybym miał choć jeden włos na brodzie, żeby to wiedzieć, wyrwałbym go i wrzucił do ognia”.
Jednym z celów zdobywcy było rozszerzenie podbojów islamskich z południa Włoch aż do najdalej na północ wysuniętego punktu, a następnie kontynuowanie podbojów na Francję, Hiszpanię oraz kraje, ludy i państwa leżące poza nimi.
Mówi się, że sułtan Mehmed Zdobywca został otruty przez swojego osobistego lekarza, Jakuba Paszę, po tym, jak Wenecjanie namawiali go do zamordowania go. Jakub nie był muzułmaninem od urodzenia, gdyż urodził się we Włoszech. Twierdził, że przeszedł na islam i stopniowo zaczął truć sułtana, ale gdy dowiedział się o kampanii, zwiększył dawkę, aż sułtan zmarł. Spędził swoje panowanie na ciągłych wojnach podbojowych, umacniając i rozwijając państwo, podczas których zrealizował cele swoich przodków, zdobywając Konstantynopol oraz wszystkie królestwa i regiony Azji Mniejszej, Serbii, Bośni, Albanii i Morei. Osiągnął również wiele wewnętrznych osiągnięć administracyjnych, które przyczyniły się do rozkwitu jego państwa i utorowały drogę kolejnym sułtanom do skupienia się na rozbudowie państwa i podboju nowych regionów.
Tajemnica Jakuba została później ujawniona, a strażnicy sułtana go stracili. Wieść o śmierci sułtana dotarła do Wenecji 16 dni później, w liście politycznym wysłanym do ambasady weneckiej w Konstantynopolu. List zawierał następujące zdanie: „Wielki orzeł umarł”. Wieść rozeszła się po Wenecji, a następnie po całej Europie, a kościoły w całej Europie zaczęły bić w dzwony przez trzy dni, na polecenie papieża.
Sułtana pochowano w specjalnym grobowcu, który sam wybudował w jednym z założonych przez siebie meczetów w Stambule, pozostawiając po sobie imponującą reputację zarówno w świecie islamskim, jak i chrześcijańskim.
Testament Muhammada al-Fatiha przed jego śmiercią
Testament, który Mehmed Zdobywca dał swemu synowi Bajazydowi II na łożu śmierci, jest prawdziwym wyrazem jego podejścia do życia oraz wartości i zasad, w które wierzył i których przestrzegania oczekiwał od swoich następców. Powiedział w nim: „Oto umieram, ale nie żałuję, że zostawiam po sobie następcę takiego jak ty. Bądź sprawiedliwy, dobry i miłosierny, ochraniaj swoich poddanych bez dyskryminacji i pracuj na rzecz szerzenia religii islamskiej, bo to jest obowiązek królów na ziemi. Stawiaj sprawy religijne ponad wszystko i nie zaniedbuj ich przestrzegania. Nie zatrudniaj ludzi, którzy nie dbają o religię, nie unikaj grzechów ciężkich i nie oddawaj się obsceniczności. Unikaj korupcyjnych innowacji i trzymaj się z daleka od tych, którzy cię do nich namawiają. Rozszerzaj kraj poprzez dżihad i chroń fundusze skarbu państwa przed roztrwonieniem. Nie wyciągaj ręki po pieniądze żadnego ze swoich poddanych, chyba że zgodnie z prawem islamu. Zapewnij byt potrzebującym i oddaj swój honor tym, którzy na to zasługują”.
Ponieważ uczeni są siłą, która przenika ciało państwa, szanuj ich i wspieraj. Jeśli usłyszysz o którymś z nich w innym kraju, przyprowadź go do siebie i uhonoruj pieniędzmi.
Uważajcie, uważajcie, nie dajcie się zwieść pieniądzom ani żołnierzom. Strzeżcie się odsuwania ludzi szariatu od waszych drzwi i strzeżcie się skłaniania się ku jakimkolwiek działaniom sprzecznym z zasadami szariatu, bo religia jest naszym celem, a przewodnictwo naszą metodą, i z tym zwyciężymy.
Weźcie ode mnie tę lekcję: przybyłem do tego kraju jako mała mrówka, a Bóg Wszechmogący obdarzył mnie tymi wielkimi błogosławieństwami. Podążajcie więc moją drogą, bierzcie przykład ze mnie i pracujcie na rzecz umacniania tej religii i szacunku dla jej mieszkańców. Nie wydawajcie pieniędzy państwa na luksusy i rozrywki i nie wydawajcie więcej niż to konieczne, ponieważ to jedna z największych przyczyn zniszczeń.

Z książki Niezapomniani przywódcy autorstwa majora Tamera Badra