{"id":34024,"date":"2025-05-06T11:18:20","date_gmt":"2025-05-06T11:18:20","guid":{"rendered":"https:\/\/tamerbadr.com\/?page_id=34024"},"modified":"2025-07-30T17:47:18","modified_gmt":"2025-07-30T17:47:18","slug":"the-life-of-the-prophet-muhammad","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/tamerbadr.com\/uz\/the-life-of-the-prophet-muhammad","title":{"rendered":"Muhammad payg&#039;ambar hayotlari"},"content":{"rendered":"<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"34024\" class=\"elementor elementor-34024\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-6f9119a elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-height-default elementor-invisible\" data-id=\"6f9119a\" data-element_type=\"section\" data-settings=\"{&quot;animation&quot;:&quot;fadeInUp&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-no\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-5089027\" data-id=\"5089027\" data-element_type=\"column\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0c89a82 elementor-widget__width-auto elementor-absolute elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"0c89a82\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_position&quot;:&quot;absolute&quot;}\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img alt=\"\" fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"956\" height=\"825\" src=\"https:\/\/tamerbadr.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/about-dot-vector.png\" class=\"attachment-full size-full wp-image-883\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-ca8b229 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"ca8b229\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-e331ecf\" data-id=\"e331ecf\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-inner-section elementor-element elementor-element-fb2353a elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"fb2353a\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-no\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-1373dc1\" data-id=\"1373dc1\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-25c3819 elementor-widget__width-initial elementor-widget-laptop__width-initial elementor-widget-tablet__width-initial elementor-widget-mobile__width-initial elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"25c3819\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInLeft&quot;}\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Muhammad payg&#039;ambar hayotlari<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ec190e6 elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"ec190e6\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInLeft&quot;}\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Biz Islomga halol, xotirjam va hurmatli oyna ochish uchun keldik.<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6c46d4b elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6c46d4b\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInRight&quot;}\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h1>Payg&#039;ambar Muhammad ibn Abdulloh, Alloh unga salom bersin, payg&#039;ambarlar muhridir. Alloh taolo uni insoniyatni tavhid, rahm-shafqat va adolat yo\u2018liga hidoyat qilish uchun haq ila yubordi.<br \/>U milodiy 571 yili Makkada butparastlik hukmron bo\u2018lgan muhitda tug\u2018ilgan. Alloh taolo qirq yoshida unga vahiy nozil qilgunicha, tarixdagi eng ulug\u2018 o\u2018zgarishlar safarini boshlab yuborgunicha, u oliyjanob axloq bilan tarbiyalangan.<\/h1><h1>Bu sahifada biz sizlarni u zotning tavallud va tarbiyasi, vahiy yo\u2018li, Makkadagi Islomga da\u2019vati, Madinaga hijrati, Islom davlati qurilishi va vafotigacha bo\u2018lgan davrlari bo\u2018ylab sayohatga chiqamiz.<br \/>Uning hayotining har bir bosqichida sabr-toqat, donolik, rahm-shafqat va etakchilik bo&#039;yicha katta saboqlar mavjud.<\/h1>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-23af7ed\" data-id=\"23af7ed\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-inner-section elementor-element elementor-element-7bd5986 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"7bd5986\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-no\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-0dcd84a\" data-id=\"0dcd84a\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6233391 elementor-widget__width-auto elementor-widget-laptop__width-initial elementor-widget-tablet__width-initial elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"6233391\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInLeft&quot;}\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tamerbadr.com\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/425ae5f8-724f-4134-912b-136b874d3bc2.png\" title=\"\" alt=\"\" class=\"elementor-animation-float\" loading=\"lazy\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-7f8c32b elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-height-default elementor-invisible\" data-id=\"7f8c32b\" data-element_type=\"section\" data-settings=\"{&quot;animation&quot;:&quot;fadeInUp&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-no\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-c6cea47\" data-id=\"c6cea47\" data-element_type=\"column\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5ae771c elementor-widget__width-auto elementor-absolute elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"5ae771c\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_position&quot;:&quot;absolute&quot;,&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInLeft&quot;,&quot;_animation_delay&quot;:200}\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img alt=\"\" decoding=\"async\" width=\"305\" height=\"227\" src=\"https:\/\/tamerbadr.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/opening-quote-icon.png\" class=\"attachment-full size-full wp-image-1947\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d342904 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"d342904\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4b72103 elementor-widget-tablet__width-initial elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"4b72103\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInLeft&quot;}\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Payg&#039;ambarimiz sollallohu alayhi vasallamning qisqacha tarjimai hollari<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5857e92 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"5857e92\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ae5c671 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"ae5c671\" data-element_type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e8ef04a e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"e8ef04a\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-dc21433 elementor-toc--minimized-on-tablet elementor-widget elementor-widget-table-of-contents\" data-id=\"dc21433\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;headings_by_tags&quot;:[&quot;h2&quot;],&quot;exclude_headings_by_selector&quot;:[],&quot;no_headings_message&quot;:&quot;No headings were found on this page.&quot;,&quot;min_height&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:0,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;marker_view&quot;:&quot;numbers&quot;,&quot;minimize_box&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;minimized_on&quot;:&quot;tablet&quot;,&quot;hierarchical_view&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;min_height_laptop&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"table-of-contents.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__header\">\n\t\t\t<h4 class=\"elementor-toc__header-title\">\n\t\t\t\tTarkib\t\t\t<\/h4>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--expand\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__dc21433\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Open table of contents\" data-no-translation-aria-label=\"\"><i aria-hidden=\"true\" class=\"fas fa-chevron-down\"><\/i><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--collapse\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__dc21433\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Close table of contents\" data-no-translation-aria-label=\"\"><i aria-hidden=\"true\" class=\"fas fa-chevron-up\"><\/i><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div id=\"elementor-toc__dc21433\" class=\"elementor-toc__body\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-toc__spinner-container\">\n\t\t\t\t<i class=\"elementor-toc__spinner eicon-animation-spin eicon-loading\" aria-hidden=\"true\"><\/i>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-7e2d76b elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"7e2d76b\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-ee5ed50\" data-id=\"ee5ed50\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-inner-section elementor-element elementor-element-89c8f23 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"89c8f23\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-no\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-76e6762 elementor-invisible\" data-id=\"76e6762\" data-element_type=\"column\" data-settings=\"{&quot;animation&quot;:&quot;fadeInRight&quot;}\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9884521 elementor-widget__width-initial elementor-widget-laptop__width-initial elementor-widget-tablet__width-initial elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"9884521\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInLeft&quot;}\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img alt=\"\" decoding=\"async\" width=\"500\" height=\"500\" src=\"https:\/\/tamerbadr.com\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/65423.jpg\" class=\"elementor-animation-float attachment-full size-full wp-image-36172\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-38ca170 elementor-widget-tablet__width-initial elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"38ca170\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInLeft&quot;}\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Payg&#039;ambarning nasl-nasabi va tug&#039;ilishi<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4efea30 elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4efea30\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInRight&quot;}\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h1>Rasululloh sollallohu alayhi vasallam odamlarning nasl-nasabi bo\u2018yicha eng ulug\u2018i, maqom va fazilat jihatidan eng ulug\u2018i edilar. U Muhammad ibn Abdulloh ibn Abdul Muttalib ibn Hoshim ibn Abd Manaf ibn Qusay ibn Kilab ibn Murrah ibn Ka&#039;b ibn Lu&#039;ay ibn G&#039;olib ibn Fihr ibn Molik ibn An-Nadr ibn Kinana ibn Xuzayma ibn Muzarika ibn Muzariba ibn Ilyasib edi. ibn Maad ibn Adnon.<\/h1><h1>Payg\u2018ambarimiz sollallohu alayhi vasallamning otasi Abdulloh Amina binti Vahbga uylandilar va Payg\u2018ambarimiz sollallohu alayhi vasallam Fil yili, rabi\u2019ul-avval oyining o\u2018n ikkinchi kuni dushanba kuni, Abraha Ka\u2019bani buzish uchun yo\u2018lga chiqdilar, ammo arablar unga qarshilik ko\u2018rsatdilar. Abdulmuttalib unga Baytning uni himoya qiladigan Rabbiysi borligini aytdi, shuning uchun Abroha fillar bilan birga ketdi va Xudo ularning ustiga olovli toshlarni ko&#039;tarib yuborgan qushlarni yubordi va shu bilan Alloh Baytullohni har qanday balodan himoya qildi. Ulamolarning to\u2018g\u2018ri fikriga ko\u2018ra, otasi hali ona qornida yotganida vafot etgan, shuning uchun Rasululloh yetim bo\u2018lib tug\u2018ilganlar. Alloh taolo dedi: (U seni yetim topib, boshpana bermadimi?)<\/h1>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-09ef6eb elementor-widget-tablet__width-initial elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"09ef6eb\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInLeft&quot;}\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Uning bashoratdan oldin qirq yil ichida hayoti<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0453396 elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"0453396\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInRight&quot;}\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h3>Uni emizish<\/h3><h1>Muhammad sollallohu alayhi vasallam Qurayshga ho\u2018l enaga izlab kelganlaridan keyin Halima Sadiya emizgan edi. Uning go&#039;dak o&#039;g&#039;li bor edi va uning ochligini qondirish uchun hech narsa topa olmadi. Bunga sabab, Banu Sa\u2019d qabilasining ayollari Payg\u2018ambarimiz sollallohu alayhi vasallam otalaridan ayrilgani uchun uni emizish ularga hech qanday yaxshilik ham, savob ham keltirmaydi, deb emizishdan bosh tortdilar. Shu tufayli Halima Sadiya hayotida hech qachon ko\u2018rmagan ne\u2019mat va buyuk yaxshilikka erishdi. Muhammad sollallohu alayhi vasallam kuch va qattiqqo\u2018llik jihatidan boshqa yigitlardan farqli o\u2018laroq ulg\u2018ayishdi. U ikki yoshga to&#039;lganida u bilan birga onasiga qaytib keldi va Muhammad Makkada kasal bo&#039;lib qolishidan qo&#039;rqib, u bilan qolishga ruxsat so&#039;radi. U u bilan qaytib keldi.<\/h1><h3>Uning homiyligi<\/h3><h1>Rasulullohning onasi Amina binti Vahb olti yoshida vafot etdilar. U u bilan Makka va Madina o&#039;rtasida joylashgan Abvo mintaqasidan qaytayotgan edi va u erda Banu Najjor qabilasidan bo&#039;lgan Banu Adiydan bo&#039;lgan amakilarini ko&#039;rgan edi. Keyin bobosi Abdulmuttalibning qaramog&#039;ida yashashga ko&#039;chib o&#039;tdi, u unga katta g&#039;amxo&#039;rlik qildi, uning yaxshi va katta ahamiyatga ega ekanligiga ishondi. Keyin bobosi Payg&#039;ambarimiz sallallohu alayhi vasallam sakkiz yoshga to&#039;lganlarida vafot etdilar va amakilari Abu Tolibning qaramog&#039;iga ko&#039;chib o&#039;tdilar va u o&#039;zini savdo safarlarida olib yurardi. Bunday sayohatlardan birida rohib unga Muhammad katta ahamiyatga ega bo&#039;lishini aytdi.<\/h1><h3>U cho&#039;pon bo&#039;lib ishlaydi<\/h3><h1>Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Makka ahli uchun cho&#039;ponlik qildilar. Bu haqda u zot (sollallohu alayhi va sallam): \u201cAlloh taolo hech bir payg\u2018ambarni faqat qo\u2018y boqishi uchun yubordi\u201d, dedilar. Hamrohlari: &quot;Siz esa?&quot; U zot: \u00abHa, men ularni Makka ahli uchun qirotlar (dinor yoki dirhamning bir qismi) evaziga boqib turardim\u00bb, dedilar. Shunday qilib, Payg\u2018ambarimiz (sollallohu alayhi vasallam) ro\u2018zg\u2018or topishda o\u2018rnak edilar.<\/h1><h3>Uning ishi savdo bilan bog&#039;liq<\/h3><h1>Xadicha binti Xuvaylid (r.a.)ning boyligi ko\u2018p, nasl-nasabi zo\u2018r edi. Savdo-sotiq bilan shug\u2018ullanib, Muhammad so\u2018zda rost, ishida ishonchli, axloqida saxovatpesha odam ekanini eshitib, o\u2018zining Maysara ismli quli bilan haq evaziga o\u2018z puli bilan savdogar bo\u2018lib chiqishni ishonib topshirdi. Shunda u zot sollallohu alayhi vasallam savdogar bo\u2018lib Levantga chiqdilar va yo\u2018lda bir rohibning yonidagi daraxt soyasida o\u2018tirdilar. Rohib Maysaraga o&#039;sha daraxt tagiga tushgan kishi payg&#039;ambardan boshqa hech kim emasligini aytdi va Maysara rohibning aytganlarini Xadichaga aytdi, bu uning Rasulullohga turmushga chiqishni iltimos qilishiga sabab bo&#039;ldi. Amakisi Hamza unga turmush qurishni taklif qildi va ular turmush qurishdi.<\/h1><h3>Uning Ka&#039;bani qurishdagi ishtiroki<\/h3><h1>Qurayshliklar Ka\u2019bani suv toshqinlari vayron qilishdan himoya qilish uchun uni qayta qurishga qaror qildilar. Ular uni har qanday sudxo&#039;rlik va adolatsizlikdan xoli sof pul bilan qurishni shart qilib qo&#039;ydilar. Valid ibn al-Mug\u2018iyra uni buzib tashlashga jur\u2019at etdilar, so\u2018ng Qora tosh joylashgan joyga yetguncha sekin-asta qura boshladilar. Ular orasida uni o&#039;rniga kim qo&#039;yishi haqida ixtilof bo&#039;lib, birinchi bo&#039;lib kirgan Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning hukmini qabul qilishga rozi bo&#039;ldilar. U ularga Qora toshni har bir qabila o&#039;z o&#039;rniga joylashtirish uchun bir chetidan ko&#039;taradigan mato ustiga qo&#039;yishni maslahat berdi. Ular janjalsiz uning hukmini qabul qilishdi. Shunday qilib, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning fikrlari Quraysh qabilalari o\u2018rtasida ixtilof bo\u2018lmasligiga va ularning o\u2018zaro ixtilofiga sabab bo\u2018ldi.<\/h1><h3>Vahiyning boshlanishi<\/h3><h1>Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ramazon oyida Hiro g\u2018orida o\u2018zlarini atrofdagilarni tashlab, yolg\u2018ondan uzoqlashtirib, qo\u2018llaridan kelgancha to\u2018g\u2018riga yaqin bo\u2018lishga intilib, Alloh taoloning yaratganligi va koinotdagi zukkoligi haqida fikr yuritar edilar. Uning ko&#039;zlari aniq va aniq edi va u g&#039;orda bo&#039;lganida bir farishta keldi, dedi: (O&#039;qing), Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytdilar: (Men o&#039;qigan emasman) va bu so&#039;rov uch marta takrorlandi va farishta oxirgi marta: (Yaratgan Robbing nomi bilan o&#039;qing) dedi, shuning uchun Xadicha raziyallohu anhuning oldiga bo&#039;lgan narsadan qo&#039;rqib qaytdi va u yana qichqirdi.<\/h1><h1>Bu haqda mo\u2018minlarning onasi Oisha roziyallohu anho rivoyat qiladilar: \u201cRasululloh sollallohu alayhi vasallamning tushida tushgan birinchi vahiylari haq vahiy edilar, faqat tong otganday tush ko\u2018rar edilar. Xadichaning huzuriga qayt, toki u Hiro g\u2018orida bo\u2018lganida, unga farishta kelib: \u00abMen o\u2018qimayman\u00bb, dedilar va u meni yopib qo\u2018ydi, dedi Men toliqib qolganimdan keyin qo\u2018yib yubordi va: \u201cO\u2018qimayman\u201d, dedim, to toliqtirib qo\u2018ymagunimcha, meni qo\u2018yib yubordi.<\/h1><h1>Keyin Xadicha (r.a.) uni amakivachchasi Varaqa ibn Navfalning oldiga olib bordi, u ibroniy tilida Injil yozuvchi keksa ko\u2018r edi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam unga bo\u2018lgan voqeani aytib berdilar, Varaqa: \u201cBu Musoga nozil qilingan shariatdir. Qavming seni haydab chiqarganda, men unda bir yosh daraxt tanasi bo\u2018lsam edi\u201d, dedi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: \u00abMeni haydab chiqaradilarmi?\u00bb dedilar. Varaqa: &quot;Ha. Hech bir odam siz olib kelgan narsaga o&#039;xshab, ziyorat qilinmasdan kelgan emas. Agar kuningizni ko&#039;rsam, sizni hal qiluvchi g&#039;alaba bilan qo&#039;llab-quvvatlayman&quot;, dedi.<\/h1><h1>Keyin Varaqa vafot etdi va Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga kelgan vahiy bir muddat uzilib qoldi. Bu bir necha kun davom etgani aytildi. Bundan maqsad, Rasulullohni xotirjam qilish va yana vahiyga intilishga undash edi. Biroq Payg\u2018ambarimiz sollallohu alayhi vasallam Hiro g\u2018orida yolg\u2018iz qolishdan to\u2018xtamadilar, aksincha davom etdilar. Bir kuni osmondan bir ovoz eshitdi, u Jabroil (alayhissalom) edi. U zot Alloh taoloning so&#039;zlari bilan tushdi: &quot;Ey ridoingga o&#039;ralgan! Tur va ogohlantir! Robbingni pokla! Va kiyimingni pokla! Va haromlikdan saqlaning&quot;. Shunday qilib, Alloh taolo o\u2018z payg\u2018ambariga O\u2018zining yagonaligiga da\u2019vat qilishni va yolg\u2018iz Unga ibodat qilishni buyurdi.<\/h1>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b89c259 elementor-widget-tablet__width-initial elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"b89c259\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInLeft&quot;}\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Makka davri<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d9b2a33 elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"d9b2a33\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInRight&quot;}\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h3>Yashirin qo&#039;ng&#039;iroq<\/h3><h1>Makkada islomga da\u2019vat butparastlik va shirk tarqalishi tufayli barqaror bo\u2018lmagan. Binobarin, boshida bevosita tavhidga da\u2019vat qilish qiyin edi. Rasulullohning qo\u2018ng\u2018iroqni sir saqlashdan boshqa iloji qolmadi. U o&#039;z oilasiga va samimiylik va haqiqatni bilish istagini ko&#039;rgan kishilarga qo&#039;ng&#039;iroq qilishdan boshladi. Uning da\u2019vatiga birinchi bo\u2018lib xotini Xadicha, ozod qilingan Zayd ibn Horisa, Ali ibn Abu Tolib va Abu Bakr Siddiq roziyallohu anhu iymon keltirdilar. Shundan so\u2018ng Abu Bakr Rasululloh s.a.v.ni da\u2019vatida qo\u2018llab-quvvatladilar va uning qo\u2018lida Usmon ibn Affon, Zubayr ibn al-Avvom, Abdurrahmon ibn Avf, Sa\u2019d ibn Abu Vaqqos va Talha ibn Ubayd Alloh Islomni qabul qildilar. Keyin islom Makkada asta-sekin tarqaldi, toki u da&#039;vatni uch yil sir tutgandan so&#039;ng oshkora e&#039;lon qildi.<\/h1><h3>Ommaviy qo&#039;ng&#039;iroqning boshlanishi<\/h3><h1>Rasululloh sollallohu alayhi vasallam o\u2018z qabilalarini ochiq da\u2019vat qilishdan boshladilar. Alloh taolo aytdi: (Va eng yaqin qarindoshlaringizni ogohlantiring), shunda Rasululloh Safo tog\u2018iga chiqdilar va Quraysh qabilalarini Allohning birligiga chaqirdilar. Ular uni masxara qilishdi, lekin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam da\u2019vat qilishdan tortinmadilar, Abu Tolib esa Rasulullohni himoya qilishni o\u2018z zimmasiga oldi va Qurayshning Payg\u2018ambarni da\u2019vatidan qaytarish haqidagi so\u2018zlariga e\u2019tibor bermadi.<\/h1><h3>boykot<\/h3><h1>Quraysh qabilalari Rasululloh va u zotga iymon keltirganlarni boykot qilib, ularni Banu Hoshim vodiysida qamal qilishga kelishib oldilar. Bu boykot ular bilan uylanmaslik yoki ularga uylanmaslikdan tashqari, sotib olish yoki sotishda ular bilan muomala qilmaslikni ham o&#039;z ichiga oladi. Bu atamalar lavhada hujjatlashtirilgan va Ka&#039;ba devoriga osib qo&#039;yilgan. Qamal uch yil davom etdi va Hishom ibn Amr Zuhayr ibn Abi Umayya va boshqalar bilan qamalni tugatish haqida maslahatlashganidan keyin tugadi. Ular boykot hujjatini yirtib tashlamoqchi bo&#039;lishdi, faqat &quot;Sening noming bilan, ey Xudo&quot;dan boshqa narsa g&#039;oyib bo&#039;lganini bilishdi va shu tariqa qamal olib tashlandi.<\/h1><h3>G&#039;amgin yil<\/h3><h1>Madinaga hijrat qilishlaridan uch yil oldin Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga yordam bergan Xadicha vafot etdilar. Shu yili Rasululloh (s.a.v.)ni Quraysh ozoridan himoya qilgan Abu Tolib og\u2018ir kasal bo\u2018lib qoladi. Qurayshliklar uning xastaligidan foydalanib, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga qattiq ziyon yetkaza boshladilar. Bir guruh Quraysh zodagonlari Abu Tolibning kasalligi kuchaygach, huzurlariga borib, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamni to\u2018xtatishni so\u2018radilar. Abu Tolib ularga nima istayotganini aytdi, lekin u ularga e&#039;tibor bermadi. Abu Tolib vafot etishlaridan oldin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam unga shahodat o\u2018qimoqchi bo\u2018ldilar, lekin javob bermadilar va o\u2018z hollarida vafot etdilar. Uning vafoti va Xadicha roziyallohu anhuning vafoti Rasululloh sollallohu alayhi vasallamni qattiq qayg\u2018uga soldi, chunki ular u zotning suyanchi, suyanchi va himoyasi edi. O&#039;sha yil G&#039;am-g&#039;ussa yili deb nomlandi.<\/h1>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ff8b7aa elementor-widget-tablet__width-initial elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"ff8b7aa\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInLeft&quot;}\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Makka tashqarisida da&#039;vat<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d556cb4 elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"d556cb4\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInRight&quot;}\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h1>Rasululloh sollallohu alayhi vasallam amakilari va xotini vafot etganlaridan keyin Saqif qabilasini Allohning yagonaligiga da\u02bcvat qilish uchun Toifga bordilar. U Qurayshning ozoriga duchor bo\u2018ldi va u Saqif qabilasidan madad va himoya so\u2018radi va u olib kelgan narsaga ishonishlarini, ular buni qabul qilishlarini umid qildi. Biroq, ular javob bermadilar va uni masxara va masxara bilan kutib olishdi.<\/h1>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4f8e620 elementor-widget-tablet__width-initial elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"4f8e620\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInLeft&quot;}\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Habashistonga migratsiya<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e97b35f elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e97b35f\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInRight&quot;}\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h1>Rasululloh sallallohu alayhi va sallam sahobalarini Habash yurtiga hijrat qilishga chorladilar va u yerda hech kimga zulm qilmagan bir podshoh borligini xabar qildilar. Shunday qilib, ular hijrat qilib ketishdi va bu Islomdagi birinchi hijrat edi. Ularning soni sakson uch kishiga yetdi. Qurayshliklar hijratdan xabar topgach, Abdulloh ibn Abu Rabiya va Amr ibn al-Osni hadyalar va sovg\u2018alar bilan Habashiston podshohi Najoshiyga yubordilar va undan muhojir musulmonlarni dinlarini tark etganliklariga norozilik bildirgan holda qaytarishni so\u2018radilar. Biroq Najoshiy ularga javob bermadi.<\/h1><h1>Najoshiy musulmonlardan o\u2018z pozitsiyalarini bildirishni so\u2018radi. Ularning nomidan Ja\u2019far ibn Abu Tolib so\u2018zga chiqib, Najoshiyga Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ularni fahsh va yomonlik yo\u2018lidan uzoq, solihlik va haq yo\u2018liga hidoyat qilganliklarini, shuning uchun ular u zotga iymon keltirganliklarini va shu sababli zarar va yomonlikka duchor bo\u2018lishlarini aytdilar. Ja\u2019far unga \u201cMaryam\u201d surasining boshlanishini o\u2018qib berdi, Najoshiy achchiq-achchiq yig\u2018ladi. Quraysh elchilariga ularning hech birini topshirmasligini aytdi va sovg\u2018alarini ularga qaytardi. Biroq ertasi kuni Najoshiyning huzuriga qaytib kelib, musulmonlar Maryam o\u2018g\u2018li Iso haqidagi gapni tafsir qilayotganliklarini xabar qilishdi. U musulmonlardan Iso haqidagi fikrlarini eshitdi va ular unga Allohning bandasi va Rasuli ekanini aytishdi. Shunday qilib, Najoshiy musulmonlarga ishondi va Abdulloh va Amrning musulmonlarni ularga topshirish haqidagi iltimosini rad etdi.<\/h1>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-098a442 elementor-widget-tablet__width-initial elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"098a442\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInLeft&quot;}\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Isro va Me&#039;roj<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3d13a73 elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3d13a73\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInRight&quot;}\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h1>Isro va Me&#039;roj sanalari haqida turli rivoyatlar mavjud. Ba&#039;zilar buni payg&#039;ambarlikning o&#039;ninchi yili rajab oyining yigirma yettinchi kechasi bo&#039;lgan desalar, boshqalari risolatdan besh yil o&#039;tib, deyishadi. Sayohatda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Jabroil alayhissalom hamrohligida Buroq ismli yirtqich hayvonda Makkadagi Baytul Haromdan Quddusga olib ketilgan edilar.<\/h1><h1>Keyin u Odam alayhissalomni uchratgan eng past osmonga ko\u2018tarildi, so\u2018ngra Yahyo ibn Zakariyo va Iso ibn Maryam alayhissalomni uchratgan ikkinchi osmonga ko\u2018tarildi, so\u2018ngra uchinchi osmonga Yusuf alayhissalomni ko\u2018rdi, so\u2018ngra to\u2018rtinchi osmonda Idris alayhissalomni, Horun ibn Imron ibn Imron ibn Mofda uchrashdi. oltinchi osmon va Ibrohim alayhissalom - yettinchi osmonda va ular o&#039;rtasida tinchlik o&#039;rnatildi va ular Muhammad sollallohu alayhi vasallamning payg&#039;ambarligini tan oldilar - so&#039;ngra Muhammad alayhissalom chegara daraxtiga ko&#039;tarildi va Alloh unga ellik namozni farz qildi, so&#039;ngra ularni beshtaga qisqartirdi.<\/h1>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6ee398a elementor-widget-tablet__width-initial elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"6ee398a\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInLeft&quot;}\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Aqabaning birinchi va ikkinchi bay\u2019atlari<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e0be0f6 elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e0be0f6\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInRight&quot;}\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h1>Ansorlardan o\u2018n ikki kishidan iborat bir hay\u2019at Rasululloh (s.a.v.) huzurlariga Alloh taoloning yagonaligiga bay\u2019at qilish, o\u2018g\u2018irlik, zino, gunoh, yolg\u2018on gapirishdan saqlanmoq uchun keldilar. Bu bay&#039;at Al-Aqaba degan joyda qilingan; shuning uchun u birinchi Aqaba bay\u2019ati deb atalgan. Rasululloh Mus&#039;ab ibn Umayrni ularga Qur&#039;on o&#039;rgatish va din masalalarini tushuntirish uchun yubordilar. Keyingi yili haj mavsumida yetmish uch erkak va ikki ayol Rasululloh sollallohu alayhi vasallam huzurlariga bay\u2019at qilish uchun kelishdi va shu tariqa ikkinchi Aqaba bay\u2019ati qilindi.<\/h1>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c142f8e elementor-widget-tablet__width-initial elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"c142f8e\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInLeft&quot;}\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Madinaga hijrat<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6d15ba1 elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6d15ba1\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInRight&quot;}\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h1>Musulmonlar o&#039;z dinini va o&#039;zlarini saqlab qolish, da&#039;vat tamoyillari asosida yashashlari mumkin bo&#039;lgan xavfsiz vatanni barpo etish uchun Madinaga hijrat qildilar. Abu Salama va uning oilasi birinchi bo\u2018lib hijrat qildilar, undan keyin Suhayb tavhid yo\u2018lida butun mol-mulkini Qurayshga topshirib, Uning yo\u2018lida hijrat qildi. Shunday qilib, musulmonlar Makka musulmonlardan deyarli bo\u2018sh bo\u2018lgunga qadar birin-ketin hijrat qilishdi, bu esa Qurayshliklarning musulmonlar hijratining oqibatlaridan o\u2018zlari uchun qo\u2018rqishiga sabab bo\u2018ldi. Ulardan bir guruh Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan qutulish yo\u2018lini izlash uchun Doru Nadvada to\u2018planishdi. Oxir-oqibat, har bir qabiladan bir yigitni olib, Rasulullohga bir zarba bilan urishdi, toki uning qoni qabilalar o\u2018rtasida taqsimlanadi va Banu Hoshim qasos ololmasdi.<\/h1><h1>O\u2018sha kechada Alloh taolo o\u2018z payg\u2018ambariga hijrat qilishga izn berdi va u Abu Bakrni o\u2018ziga hamroh qilib, Alini to\u2018shagiga yotqizdi va o\u2018zidagi omonatlarni egalariga qaytarishni buyurdi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Abdulloh ibn Urayqitni Madinaga yo\u2018lda yo\u2018l ko\u2018rsatish uchun yolladilar. Rasululloh sallallohu alayhi va sallam Abu Bakr bilan Savr g\u2018origa qarab yo\u2018lga chiqdilar. Qurayshliklar rejalari barbod bo\u2018lganini va Rasulullohning hijratini bilgach, ulardan biri g\u2018orga yetib borguncha uni qidira boshladilar. Abu Bakr Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan juda qo&#039;rqib ketdilar, lekin Rasululloh uni tinchlantirdilar. Vaziyat barqarorlashguncha va ularni qidirish to&#039;xtamaguncha, ular g&#039;orda uch kun qolishdi. Keyin Madinaga safarlarini davom ettirdilar va u yerga risolaning o&#039;n uchinchi yili, rabi&#039;ul-avval oyining o&#039;n ikkinchi kuni yetib kelishdi. U o\u2018n to\u2018rt kecha Bani Amr ibn Avf huzurida bo\u2018lib, Islomda qurilgan birinchi masjid bo\u2018lmish Qubo masjidini barpo etdi va shundan so\u2018ng Islom davlatining asoslarini barpo etishga kirishdi.<\/h1>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4bcf514 elementor-widget-tablet__width-initial elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"4bcf514\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInLeft&quot;}\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Masjid qurish<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b68cdda elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"b68cdda\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInRight&quot;}\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h1>Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ikki yetim boladan sotib olgan yerga masjid qurishni buyurdilar. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam va uning sahobalari qurilishga kirishdilar va qibla (namoz yo\u02bbnalishi) Quddus tomonga qaratildi. Masjid Islom ilmlarini o\u2018rganish, musulmonlar o\u2018rtasidagi aloqa va aloqalarni mustahkamlashdan tashqari, musulmonlar namoz o\u2018qish va boshqa diniy vazifalarni bajarish uchun yig\u2018ilish joyi bo\u2018lgani uchun katta ahamiyatga ega edi.<\/h1>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-002612e elementor-widget-tablet__width-initial elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"002612e\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInLeft&quot;}\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Birodarlik<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-70a70d6 elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"70a70d6\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInRight&quot;}\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h1>Rasululloh muhojir musulmonlar bilan ansorlar o\u2018rtasida adolat va tenglik asosida birodarlik o\u2018rnatdilar. Toki uning shaxslari birlashib, ular o\u2018rtasida Alloh va Rasuliga bo\u2018lgan muhabbat va Islom yo\u2018lidagi fidoyilik asosida munosabatlar o\u2018rnatmaguncha davlat barpo bo\u2018lmaydi. Shunday qilib, Rasululloh ularning birodarligini e&#039;tiqodlariga bog&#039;ladilar va birodarlik odamlarga bir-birlari uchun mas&#039;uliyat yukladilar.<\/h1>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4a5811a elementor-widget-tablet__width-initial elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"4a5811a\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInLeft&quot;}\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Madina hujjati<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-dd296ca elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"dd296ca\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInRight&quot;}\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h1>Madinaga uni tartibga soluvchi va o\u2018z xalqining huquqlarini kafolatlaydigan biror narsa kerak edi. Shunday qilib, Payg&#039;ambarimiz muhojirlar, ansorlar va yahudiylar uchun konstitutsiya bo&#039;lib xizmat qiladigan hujjat yozdilar. Bu hujjat davlatning ichki va tashqi ishlarini tartibga soluvchi konstitutsiya vazifasini o\u2018taganligi uchun katta ahamiyatga ega edi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam maqolalarni Islom shariati qoidalariga muvofiq o&#039;rnatdilar va bu yahudiylarga nisbatan adolatli edi. Uning moddalarida islom huquqining to&#039;rtta maxsus qoidalari ko&#039;rsatilgan, ular:<\/h1><h1>Islom musulmonlarni birlashtirish va jipslashtirish uchun harakat qiladigan dindir.<\/h1><h1>Islom jamiyati faqat barcha shaxslarning o&#039;zaro yordami va hamjihatligi bilan mavjud bo&#039;lishi mumkin, har biri o&#039;z mas&#039;uliyatini o&#039;z zimmasiga oladi.<\/h1><h1>Adolat batafsil va batafsil namoyon bo&#039;ladi.<\/h1><h1>Musulmonlar har doim Alloh taoloning shariatida aytilganidek hukmiga qaytadilar.<\/h1>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-27d7a52 elementor-widget-tablet__width-initial elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"27d7a52\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInLeft&quot;}\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Reydlar va ekspeditsiyalar<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1b9c58f elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"1b9c58f\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInRight&quot;}\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h1>Payg\u2018ambarimiz sollallohu alayhi vasallam adolatni qaror toptirish va odamlarni Alloh taoloning birligiga da\u2019vat etish, risolatning yoyilishiga to\u2018sqinlik qilayotgan to\u2018siqlarni bartaraf etish maqsadida bir qancha fath va janglarni o\u2018tkazdilar. Aytish joizki, Payg\u2018ambarimiz olib borgan fathlar fazilatli pahlavonning insoniyatga bo\u2018lgan hurmatining amaliy namunasi bo\u2018lgan.<\/h1><h1>Bu Madinada Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bilan uning tashqarisidagi qabilalar o\u2018rtasidagi munosabatlar kuchayib, turli tomonlar o\u2018rtasida bir qancha jangovar qarama-qarshiliklarga sabab bo\u2018lganidan keyin sodir bo\u2018ldi. Rasulullohning guvohi bo&#039;lgan janglar bosqin, ko&#039;rmaganlari esa yashirin janglar, deyilgan. Quyida Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning o\u2018zlari bilan birga bo\u2018lgan musulmonlar bilan qilgan bosqinlarining ayrim tafsilotlari bayon qilingan:<\/h1><h3>Badr jangi<\/h3><h1>U hijratning ikkinchi yili, Ramazonning o\u2018n yettinchi kuni bo\u2018lgan. Bunga musulmonlarning Abu Sufyon boshchiligida Makkaga ketayotgan Quraysh karvonini to\u2018sib qo\u2018yishi sabab bo\u2018lgan. Quraysh o\u2018z karvonini himoya qilishga shoshildi va musulmonlar o\u2018rtasida urush boshlandi. Mushriklar soni ming jangchiga yetdi, musulmonlar esa uch yuz o&#039;n uch kishi edi. Mushriklardan yetmish nafarini o\u2018ldirgan va yetmish nafarini asir olgan musulmonlarning g\u2018alabasi bilan tugadi.<\/h1><h3>Uhud jangi<\/h3><h1>Hijratning uchinchi yili, Shavvol oyining o\u2018n beshinchi shanba kuni bo\u2018lib o\u2018tdi. Bunga sabab Qurayshning musulmonlardan Badr kunida sodir bo&#039;lgan voqea uchun o&#039;ch olish istagi edi. Mushriklar soni uch ming jangchiga yetdi, musulmonlar soni yetti yuz kishiga yaqin bo&#039;lib, ularning ellik nafari tog&#039;ning orqa tomoniga joylashtirildi. Musulmonlar g\u2018alaba qozondik deb o\u2018ylagach, o\u2018lja yig\u2018a boshladilar. Xolid ibn Valid (o\u2018sha paytda mushrik bo\u2018lgan) fursatdan unumli foydalanib, tog\u2018 ortidan musulmonlarni o\u2018rab oldi va ular bilan jang qildi, bu esa mushriklarning musulmonlar ustidan g\u2018alaba qozonishiga sabab bo\u2018ldi.<\/h1><h3>Banu Nodir jangi<\/h3><h1>Banu Nodir yahudiy qabilasi bo\u2018lib, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bilan ahdlarini buzgan edi. Rasululloh ularni Madinadan chiqarib yuborishni buyurdilar. Munofiqlarning sardori Abdulloh ibn Ubay jangchilardan yordam olish evaziga turgan joyida qolishlarini buyurdi. Bosqin odamlarning Madinadan quvib chiqarilishi va undan chiqib ketishi bilan tugadi.<\/h1><h3>Konfederatsiyalar jangi<\/h3><h1>Bu hijratning beshinchi yilida sodir bo\u2018lib, Banu Nodir boshliqlarining Qurayshni Rasulullohga qarshi urushga undashlari sabab bo\u2018ldi. Salmon Forsiy Rasulullohga xandaq qazishni maslahat berdi; shuning uchun bu jang Xandaq jangi deb ham ataladi va u musulmonlarning g\u2018alabasi bilan tugadi.<\/h1><h1>Banu Qurayza jangi<\/h1><h1>Bu Konfederatsiyalar jangidan keyingi reyd. Hijratning beshinchi yilida sodir bo\u2018ldi. Bunga sabab Banu Qurayza yahudiylarining Rasululloh bilan ahdlarini buzishlari, Quraysh bilan ittifoq tuzishlari va musulmonlarga xiyonat qilish istagi edi. Shunda Rasululloh sallallohu alayhi va sallam uch ming musulmon jangchi bilan ularning oldiga chiqdilar va ular yigirma besh kecha ularni qamal qildilar. Ularning ahvoli og\u2018irlashib, Rasulullohning amrlariga bo\u2018ysundilar.<\/h1><h3>Hudaybiya jangi<\/h3><h1>Bu voqea hijratning oltinchi yili, zulqida oyida, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam tushlarida o\u2018zlari va u bilan birga bo\u2018lganlar Baytul Haromga sog\u2018-omon, boshlari qirqib ketayotganlarini ko\u2018rganlaridan keyin sodir bo\u2018ldi. Musulmonlarga umra ziyoratiga tayyorgarlik ko&#039;rishni buyurdi va ular Quraysh jang qilmoqchi emasliklarini bilishlari uchun Zul-Hulayfadan ehromga kirdilar, faqat yo&#039;lovchining salomidan boshqa hech narsa olmadilar. Ular Hudaybiyaga yetib kelishdi, lekin Quraysh ularni kirishga to\u2018sdi. Payg&#039;ambar Usmon ibn Affonni ularning kelishlarini haqiqatdan xabar qilish uchun yubordi va u o&#039;ldirilgan, degan mish-mish tarqaldi. Rasululloh ularga tayyorgarlik ko\u2018rishga va jang qilishga qaror qildilar, shuning uchun ular Suhayl ibn Amrni ular bilan tinchlik shartnomasini kelishish uchun yubordilar. Tinchlik shartnomasi o\u02bbn yil muddatga urushning oldini olish, musulmonlar Qurayshdan kelganlarni qaytarib berishlari, Qurayshliklar esa musulmonlardan kelganlarni qaytarmasliklari bilan tuzilgan edi. Musulmonlar ehromlaridan ozod bo\u2018lib, Makkaga qaytishdi.<\/h1><h3>Xaybar jangi<\/h3><h1>Hijratning yettinchi yili, Muharram oyining oxirida bo\u2018lib o\u2018tdi. Bu, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam yahudiylarning yig&#039;inlarini yo&#039;q qilishga qaror qilganlaridan keyin sodir bo&#039;ldi, chunki ular musulmonlar uchun xavf tug&#039;diradi. Rasululloh aslida o\u2018z maqsadiga erishish uchun yo\u2018l oldilar va ish musulmonlar foydasiga tugadi.<\/h1><h3>Mu&#039;ta jangi<\/h3><h1>Bu hijratning sakkizinchi yili Jumadaul-ulada bo&#039;lib o&#039;tdi va u Horis ibn Umayr Al-Azdiyning o&#039;ldirilishidan Rasulullohning g&#039;azabi sabab bo&#039;ldi. Payg\u2018ambar alayhissalom Zayd ibn Horisani musulmonlarga qo\u2018mondon etib tayinladilar va agar Zayd o\u2018ldirilgan bo\u2018lsa, Ja\u2019farni qo\u2018mondon qilib, keyin Abdulloh ibn Ravohani Ja\u2019fardan keyin qo\u2018mondon qilib tayinladilar. Urush boshlashdan oldin odamlarni Islomga da\u2019vat qilishlarini so\u2018radi va jang musulmonlarning g\u2018alabasi bilan tugadi.<\/h1><h3>Makkaning fath qilinishi<\/h3><h1>Bu hijratning sakkizinchi yilida, Makka fath qilingan yilning Ramazon oyida sodir bo&#039;ldi. Fathga sabab Banu Bakrning Banu Xuzaga hujum qilishi va ulardan bir qanchasini o\u2018ldirishi edi. Rasululloh va u bilan birga bo\u2018lganlar Makkaga yurishga hozirlik ko\u2018rdilar. O\u2018shanda Abu Sufyon islomni qabul qilgan. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam uyiga kirsa, uning mavqeini qadrlab, unga omonlik berdilar. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aniq fath uchun Allohga tasbih va shukronalar aytib Makkaga kirdilar. Muqaddas Ka\u2019bani tavof qildi, butlarni sindirdi, Ka\u2019bada ikki rakat namoz o\u2018qib, Qurayshni kechirdi.<\/h1><h3>Hunayn jangi<\/h3><h1>Hijratning sakkizinchi yili Shavvol oyining o\u2018ninchi kuni sodir bo\u2018ldi. Bunga sabab, Havozin va Saqif qabilalarining zodagonlari Rasulullohning Makka fath qilinganidan keyin ular bilan jang qilishiga ishonganlari uchun jangni boshlashga qaror qilib, shu maqsadda yo\u2018lga chiqishgan edi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam va barcha Islomni qabul qilganlar ularning oldiga chiqib, Vodi Hunaynga yetib bordilar. G\u2018alaba dastlab Havozin va Saqifga nasib etgan bo\u2018lsa, keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam va u bilan birga bo\u2018lganlarning sabr-toqatidan so\u2018ng musulmonlarga o\u2018tdi.<\/h1><h3>Tabuk jangi<\/h3><h1>Hijratning to\u2018qqizinchi yili, rajab oyida, rimliklarning Madinadagi Islom davlatini yo\u2018q qilish istagi tufayli sodir bo\u2018ldi. Musulmonlar jangga chiqib, Tabuk mintaqasida yigirma kechaga yaqin qolib, jangsiz qaytib kelishdi.<\/h1>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-668ec2a elementor-widget-tablet__width-initial elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"668ec2a\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInLeft&quot;}\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Podshohlar va knyazlar bilan yozishmalar<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-30973e4 elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"30973e4\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInRight&quot;}\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h1>Rasululloh sallallohu alayhi va sallam bir qancha sahobalarini podshohlar va shahzodalarni Alloh taoloning birligiga \u2013 Alloh taoloning yagonaligiga da\u2019vat qilish uchun elchi qilib yubordilar va podshohlarning bir qismi Islomni qabul qildilar, bir qismi esa o\u2018z dinlarida qoldilar. Bunday qo&#039;ng&#039;iroqlar orasida:<\/h1><h1>Amr ibn Umayya ad-Damriy Habashiston podshohi Najoshiyga.<\/h1><h1>Hattob ibn Abu Balta\u02bca Misr hukmdori Al-Muqavqisga.<\/h1><h1>Abdulloh ibn Huzafa as-Sahmiy Fors shohi Xosravga.<\/h1><h1>Dihya ibn Xalifa Al-Kalbiy Rim podshosi Qaysarga.<\/h1><h1>Al-Alo bin Al-Hadramiy Bahrayn qiroli Al-Munzir bin Saviyga.<\/h1><h1>Sulayt ibn Amr al-Amriy Yamoma hukmdori Huzo ibn Aliga.<\/h1><h1>Banu Asad ibn Xuzayma qabilasidan Shujo\u2018 ibn Vahb Damashq hukmdori Al-Horis ibn Abu Shammar al-G\u2018asoniyga.<\/h1><h1>Amr ibn al-Os Ummon shohi Jafar va uning ukasiga.<\/h1>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-17b44e5 elementor-widget-tablet__width-initial elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"17b44e5\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInLeft&quot;}\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">delegatsiyalar<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-577c915 elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"577c915\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInRight&quot;}\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h1>Makka fath qilinganidan so\u2018ng, qabilalardan yetmishdan ortiq hay\u2019at Rasulullohning huzurlariga kelib, Islom dinini qabul qilganliklarini e\u2019lon qildilar. Ular orasida:<\/h1><h1>Ikki marta kelgan Abdul-Qays delegatsiyasi; birinchi marta hijratning beshinchi yilida, ikkinchi marta hay\u2019atlar yilida.<\/h1><h1>Hijratning yettinchi yili boshida Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Xaybarda bo\u2018lganlarida kelgan Do\u2018s hay\u2019ati.<\/h1><h1>Furvo ibn Amr al-Judhamiy hijriy sakkizinchi yili.<\/h1><h1>Hijratning sakkizinchi yili Sada hay\u2019ati.<\/h1><h1>Ka&#039;b ibn Zuhayr ibn Abu Salma.<\/h1><h1>Udhra hay\u2019ati hijriy to\u2018qqizinchi yil Safar oyida.<\/h1><h1>Hijratning to&#039;qqizinchi yili Ramazon oyida Saqif hay&#039;ati.<\/h1><h1>Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Xolid ibn Validni ham Najrondagi Banu al-Horis ibn Ka\u2019b qabilasiga uch kunga Islomga da\u2019vat qilish uchun yubordilar. Ulardan bir qanchalari Islomni qabul qildilar va Xolid ularga din masalalari va Islom ta&#039;limotlarini o&#039;rgatishni boshladi. Rasululloh ham Abu Muso va Muoz ibn Jabalni Vidolashuv hajidan oldin Yamanga yubordilar.<\/h1>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-85bb2a4 elementor-widget-tablet__width-initial elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"85bb2a4\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInLeft&quot;}\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Xayr ziyorati<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-676a5e8 elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"676a5e8\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInRight&quot;}\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h1>Rasululloh sallallohu alayhi va sallam haj ziyoratini ado etish istagini bildirdilar va bundan niyatlarini aniq bildirdilar. Madinani tark etib, Abu Dujanani unga hokim etib tayinladi. U Qadimgi uy tomon yurdi va keyinchalik \u201cVidolashuv xutbasi\u201d deb nomlanuvchi xutba aytdi.<\/h1><h1>Payg\u2018ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallamning yagona haj ziyoratlari chog\u2018ida o\u2018qigan \u201cVidolashuv xutbasi\u201d yangi paydo bo\u2018lgan islom jamiyatiga asos solgan eng buyuk tarixiy hujjatlardan biri sanaladi. Bu musulmonlar uchun tinchlik va urush davrida hidoyat mayoq bo\u2018lib, undan axloqiy qadriyatlar va namunali xulq-atvor tamoyillarini olgan. U siyosat, iqtisod, oila, axloq, jamoat munosabatlari va ijtimoiy tuzumga oid keng qamrovli tamoyillar va asosiy hukmlarni o&#039;z ichiga olgan.<\/h1><h1>Xutbada islom jamoatchiligining eng muhim sivilizatsiya belgilari, islom asoslari va insoniyat maqsadlari yoritilgan. Haqiqatan ham dunyo va oxirat yaxshiliklarini o\u2018z ichiga oluvchi nutqida fasohat edi. Payg\u2018ambarimiz sollallohu alayhi vasallam buni Allohga hamd va shukr aytish bilan boshladilar va ummatlariga Allohdan qo\u2018rqish va itoat qilishni hamda yaxshi amallarni ko\u2018proq qilishni tavsiya qildilar. U zot vafoti yaqinlashib qolgani va yaqinlaridan ajralganiga shama qilib: &quot;Allohga hamdlar bo&#039;lsin, biz Unga hamd aytamiz, Undan madad so&#039;raymiz va mag&#039;firat so&#039;raymiz. Ey odamlar, gaplarimga quloq solinglar, bilmayman, balkim bu yil o&#039;tganimdan keyin bu ahvolda boshqa uchrashmasman&quot;.<\/h1><h1>So\u2018ngra qon, pul va nomusning muqaddasligini ta\u2019kidlab, ularning Islomdagi muqaddasligini tushuntirib, ularga nisbatan tajovuz qilishdan ogohlantirib, xutbasini boshladi. U zot: &quot;Ey insonlar, qoningiz, pulingiz va nomusingiz sizlar uchun haromdir, xuddi shu (Zulhijja) oyingizdagi (Zulhijja) kuningizning muqaddasligi kabi, men xabarni yetkazmadimmi?&quot; So\u2018ngra mo\u2018minlarga oxirat kunini va Alloh taoloning barcha mavjudotlardan hisob-kitobini, omonatlarni hurmat qilish va ularni egalariga ado etish zarurligini eslatib, ularni isrof qilishdan ogohlantirdi. Omonatni bajarishga quyidagilar kiradi: farzlarni va islomiy hukmlarni saqlash, ishni o&#039;zlashtirish, odamlarning mol-mulkini va nomusini saqlash va hokazo. U zot: &quot;Va albatta, sizlar Robbingizga ro&#039;baro&#039; bo&#039;lasizlar va U sizdan amallaringiz haqida so&#039;raydi va men [xabarni] yetkazdim. Bas, kimda omonat bo&#039;lsa, uni omonat qilgan kishiga vafo qilsin&quot;, dedilar.<\/h1><h1>So\u2018ngra Payg\u2018ambarimiz sollallohu alayhi vasallam musulmonlarni islomdan oldingi davrdagi yomon odat va axloqqa qaytishdan ogohlantirib, ularning eng ko\u2018zga ko\u2018ringanlari: qasos olish, sudxo\u2018rlik, aqidaparastlik, hukmlarni buzish, ayollarni mensimaslik... va hokazolarni aytib o\u2018tdilar. U zot: \u201cOgoh bo\u2018linglar, mening oyog\u2018im ostida islomdan oldingi davrning barcha ishlari botil, islomdan oldingi davrning qoni botil... va islomdan oldingi davrdagi sudxo\u2018rlik ham botildir\u201d, dedi. &quot;Folga&quot; so&#039;zi yaroqsiz va bekor qilingan degan ma&#039;noni anglatadi. Keyin shaytonning hiyla-nayranglaridan va uning izidan borishdan ogohlantirdi, eng xavflisi gunohlarni mensimaslik va ularda davom etishdir. U zot: \u201cEy odamlar, shayton sizlarning bu yurtingizda doimo ibodat qilishdan umidini uzdi, lekin agar undan boshqa narsada unga itoat qilinsa, u sizning amallaringizdan xor qilgan narsangizdan qanoatlansa, diningiz uchun undan ehtiyot bo\u2018ling\u201d, dedilar. Ya\u2019ni, u Makka fath qilinganidan keyin shirkni qaytarishdan umidini uzgan bo\u2018lishi mumkin, lekin u sizlarning orangizda g\u2018iybat, g\u2018iybat va adovat bilan jihod qilmoqda.<\/h1><h1>So\u2018ngra Payg\u2018ambarimiz sollallohu alayhi vasallam musulmonlarni Allohning hukmlarini buzish va ularning ma\u2019no va ismlarini o\u2018zgartirishdan qaytarish, Alloh harom qilgan narsani halol qilish yoki Alloh taoloning halol deganini halol qilish uchun musulmonlarni ogohlantirish uchun islomdan oldingi davrda mavjud bo\u2018lgan interkalatsiya (nosi\u2019) hodisasiga to\u2018xtalib o\u2018tdilar. pora berish (sovg&#039;a) ularni joiz qilish uchun muqaddima sifatida. U zot: \u201cEy odamlar, suhbatlashish kufrni oshirishdan boshqa narsa emas, kofirlarni adashtirishdan boshqa narsa emas...\u201d So\u2018ngra Payg\u2018ambarimiz sollallohu alayhi vasallam arablar ulug\u2018lagan, o\u2018ldirish va tajovuz qilish harom qilingan harom oylar va ularning shariat hukmlarini aytib o\u2018tdilar. U zot: \u201cAlloh huzurida oylarning soni o\u2018n ikki, shundan to\u2018rttasi harom, uchtasi ketma-ket va Mudar oyining rajabi, ya\u2019ni Juma va Sha\u2019bon o\u2018rtasidagidir\u201d, dedilar.<\/h1><h1>Ayollar ham xayrlashuv rejasining sher ulushini oldilar. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ularning Islomdagi mavqeini tushuntirib, erkaklarni ularga yaxshi muomala qilishga chaqirdilar. Ularning huquq va burchlarini eslatib, nikoh munosabatlarida sherik sifatida ularga mehr bilan munosabatda bo&#039;lish zarurligini eslatib, bu bilan ayollarga nisbatan Islomdan oldingi qarashni bekor qilib, ularning oilaviy va jamiyatdagi rolini ta&#039;kidladi. U zot: &quot;Ey odamlar, ayollar bilan muomala qilishda Allohdan qo&#039;rqinglar, chunki siz ularni Allohdan omonat qilib oldingiz va Allohning kalomi bilan ularning avratlarini sizlarga halol qildim. Ayollarga yaxshi muomala qilinglar, chunki ular sizlarga o&#039;zlariga hech narsaga ega bo&#039;lmagan asir kabidirlar&quot;, dedi.<\/h1><h1>So\u2018ngra Alloh taoloning Kitobi va Payg\u2018ambarining sunnatiga amal qilish, undagi hukmlar va ezgu maqsadlarga amal qilishning ahamiyati va farzligini tushuntirishga o\u2018tdilar, chunki ular zalolatdan saqlanuvchi yo\u2018ldir. U zot: \u201cMen sizlarning orangizda, agar mahkam tutsangiz, hech qachon adashmaysizlar: ochiq ish: Allohning Kitobi va Payg\u2018ambarining sunnatini qoldirdim\u201d, dedilar. Shunda Payg\u2018ambarimiz sollallohu alayhi vasallam musulmonlar o\u2018rtasida birodarlik tamoyiliga urg\u2018u berib, muqaddas narsalarni buzish, odamlarning mol-mulkini nohaq iste\u2019mol qilish, aqidaparastlikka qaytish, jang qilish va Allohning ne\u2019matlariga noshukurlik qilishdan ogohlantirdilar. U zot: &quot;Ey odamlar, mening gaplarimga quloq solinglar va tushuninglar. Bilinglarki, har bir musulmon boshqa musulmonga birodardir va musulmonlar birodardirlar. Inson birodarining molini faqat o\u2018z xohishi bilan olishi joiz emas. Bas, o\u2018zingizga zulm qilmang. Allohim, men xabarni yetkazdimmi? Va sizlar Robbingizga ro\u2018baro\u2018 bo\u2018lasizlar, mendan keyin boshqa birovga kufr qilib qaytmanglar&quot;, dedilar.<\/h1><h1>So\u2018ngra Payg\u2018ambarimiz sollallohu alayhi vasallam musulmonlarga tavhidga e\u2019tiqod va ularning ilk kelib chiqishini eslatib, \u201cinsoniyat birligini\u201d ta\u2019kidladilar. U til, mazhab va etnik kelib chiqishiga qarab kamsitish kabi adolatsiz jamiyat standartlaridan ogohlantirdi. Balki, odamlarni kamsitish taqvo, ilm va solih amallar asosidadir. &quot;Ey odamlar, Robbingiz bir, otangiz birdir. Sizlar hammangiz Odam alayhissalomdansiz, Odam alayhissalom tuproqdan yaratilgandir. Sizlarning Allohning nazdida eng hurmatliingiz eng solihingizdir. Arabning arab bo&#039;lmagandan faqat taqvodan ustunligi yo&#039;q. Men risolatni etkazmadimmi? Allohim, guvoh bo&#039;l!&quot;<\/h1><h1>Xulosa qilib aytadigan bo\u2018lsak, ma\u2019ruzada meros, vasiyat, qonuniy nasl-nasab, farzandlikka olishning haromligi haqidagi ba\u2019zi qoidalar haqida so\u2018z yuritildi. U aytdi: &quot;Xudo har bir merosxo&#039;rga merosdan o&#039;z ulushini taqsimlab berdi, shuning uchun hech bir merosxo&#039;r vasiyat qilmaydi ... Bola nikoh to&#039;shagidadir va zinokor toshbo&#039;ron qilinadi. Kim o&#039;zidan boshqa otani da&#039;vo qilsa yoki valiydan boshqasini tutsa, unga Allohning la&#039;nati bo&#039;lsin...&quot; Bu ulug&#039; va&#039;zning eng muhim fikrlari edi.<\/h1>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cc664f5 elementor-widget-tablet__width-initial elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cc664f5\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInLeft&quot;}\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Payg&#039;ambar uyi<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4fd2853 elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4fd2853\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInRight&quot;}\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h1>Rasululloh sollallohu alayhi vasallam o\u2018zlarining ezgu va saxovatli axloqlarida, xotinlari, farzandlari va sahobalari bilan bo\u2018lgan yuksak muomalalarida namuna edilar. Shunday qilib, u zot, u zotni Alloh taoloning qalbiga tamoyil va qadriyatlarni singdira oldi. Alloh taolo koinotda erkak va ayol o\u2018rtasida nikohni o\u2018rnatib, ular o\u2018rtasidagi munosabatlarni muhabbat, rahm-shafqat va osoyishtalik asosida yaratgan. Alloh taolo aytadi: &quot;Uning oyat-belgilaridandirki, sizlar bilan xotirjamlik topishingiz uchun sizlar uchun o\u02bbzlaringizdan juftlar yaratgani va orangizda mehr va rahm-shafqat paydo qilgan. Albatta, bunda tafakkur qiladigan qavm uchun oyat-belgilar bordir&quot;.<\/h1><h1>Rasululloh sollallohu alayhi vasallam avvalgi oyatda zikr etilgan ma\u2019nolarni qo\u2018llaganlar, sahobalarini ayollarga tavsiya qilganlar va boshqalarni ham ularning haq-huquqlarini saqlashga, ularga yaxshi muomala qilishga undaganlar. U zot - rahimahulloh - xotinlariga tasalli berdilar, qayg&#039;ularini engillatdilar, his-tuyg&#039;ularini qadrladilar, ularni masxara qilmadilar, maqtab, maqtabdilar. Shuningdek, u ularga uy ishlarida yordam berardi, ular bilan bir taomdan yedilar va sevgi va muhabbat rishtalarini kuchaytirish uchun ular bilan birga sayohatlarga chiqdilar. Payg&#039;ambar alayhissalom o&#039;n bir xotinga uylangan bo&#039;lib, ular:<\/h1><h3>Xadicha binti Xuvaylid:<\/h3><h1>U payg\u2018ambarning birinchi xotini bo\u2018lib, boshqa xotinlari yo\u2018q edi. Kopt Mariyadan tug&#039;ilgan o&#039;g&#039;li Ibrohimdan boshqa barcha o&#039;g&#039;il va qizlari undan edi. Al-Qosim payg&#039;ambarning birinchi farzandi bo&#039;lib, unga Al-Qosim laqabi berilgan. Keyin unga Zaynab, so\u2018ng Ummu Kulsum, so\u2018ng Fotima va nihoyat Abdulloh roziyallohu anhuga duo qilindi va unga \u201cToyyib At-Tohir\u201d laqabi berildi.<\/h1><h3>Savda binti Zam&#039;a:<\/h3><h1>U zotning ikkinchi xotini bo&#039;lib, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga bo&#039;lgan muhabbatlari uchun Oishaga kun berdi va Oisha unga o&#039;xshab, uning hidoyatiga ergashishni orzu qildi. Savda Umar ibn al-Xattob davrida vafot etdi.<\/h1><h3>Oisha binti Abu Bakr Siddiq:<\/h3><h1>U Xadicha raziyallohu anhudan keyin Payg\u2018ambarning xotinlari ichida eng suyuklisi bo\u2018lib, islom shariati ilmida eng bilimdon kishilardan biri bo\u2018lgani uchun sahobalar unga havola hisoblardilar. Uning fazilatlaridan biri, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning bag\u2018rida bo\u2018lganlarida vahiy nozil bo\u2018lganligi edi.<\/h1><h3>Hafsa binti Umar ibn al-Xattob:<\/h3><h1>Rasululloh sollallohu alayhi vasallam unga hijratning uchinchi yilida turmushga chiqdilar va u Qur\u02bcon jamlanganda saqlab qoldi.<\/h1><h3>Zaynab binti Xuzayma:<\/h3><h1>Ularni ovqatlantirish va ehtiyojlarini qondirish uchun juda g&#039;amxo&#039;rlik qilgani uchun uni &quot;Kambag&#039;allar onasi&quot; deb atashgan.<\/h1><h3>Ummu Salama Hind binti Abu Umayya:<\/h3><h1>Rasululloh erlari Abu Salama vafotidan keyin unga uylandilar. U zot unga duo qildi va u jannat ahlidan ekanligini aytdi.<\/h1><h3>Zaynab binti Jahsh:<\/h3><h1>Rasululloh unga Allohning amri bilan uylandilar va u Rasululloh vafotlaridan keyin vafot etgan birinchi xotini edi.<\/h1><h3>Juvayriya binti al-Horis:<\/h3><h1>Rasululloh uni Banu Mustaliq jangida asirga olganlaridan keyin turmushga berdilar. Uning ismi Barra edi, lekin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam uning ismini Juvayriya deb o&#039;zgartirdilar. Hijriy 50-yilda vafot etdilar.<\/h1><h3>Safiyya binti Huyay ibn Axtab:<\/h3><h1>Rasululloh sollallohu alayhi vasallam unga Xaybar jangidan keyin ozodlik mahrlari bilan nikohlab berdilar.<\/h1><h3>Ummu Habiba Ramla binti Abu Sufyon:<\/h3><h1>U Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga ularning bobolari Abd Manaf nasl-nasabidan eng yaqin xotinidir.<\/h1><h3>Maymunah binti al-Horis:<\/h3><h1>Rasululloh sallallohu alayhi va sallam hijratning yettinchi yili Zul-qi\u2019dada qazo umrasini tamomlaganlaridan keyin u zotga uylandilar.<\/h1><h3>Kopt Mariya:<\/h3><h1>Podshoh Muqavqis uni hijriy 7-yilda Hatib ibn Abu Balta\u2019a bilan birga Muhammad payg\u2018ambar huzurlariga jo\u2018natadi. Unga Islomni taklif qildi va u musulmon bo&#039;ldi. Sunniylar Payg&#039;ambar alayhissalom uni kanizak qilib olgan va u bilan nikoh shartnomasi tuzmagan deb hisoblashadi. Biroq, ular unga mo&#039;minlarning onalari maqomi - Muhammad payg&#039;ambar vafotidan keyin - ular orasida hisoblanmasdan berilgan deb hisoblashadi.<\/h1>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0499215 elementor-widget-tablet__width-initial elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"0499215\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInLeft&quot;}\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Payg&#039;ambarning xususiyatlari<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e9a0838 elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e9a0838\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInRight&quot;}\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h3>Uning jismoniy xususiyatlari<\/h3><h1>Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bir qancha axloqiy fazilatlarga ega edilar, jumladan:<\/h1><h1>Kvadrat; ya&#039;ni baland ham, past ham emas.<\/h1><h1>Ovozning xirillashi; qo&#039;pollik ma&#039;nosini bildiradi.<\/h1><h1>Azhar al-Lun; qizg&#039;ish tusli oq degan ma&#039;noni anglatadi.<\/h1><h1>Chiroyli, chiroyli; chiroyli va chiroyli degan ma&#039;noni anglatadi.<\/h1><h1>Azj qosh; uzunligi ingichka degan ma&#039;noni anglatadi.<\/h1><h1>Qora ko&#039;zli.<\/h1><h3>Uning axloqiy fazilatlari<\/h3><h1>Alloh taolo O\u2018z Rasulini odamlarga ezgu axloqni tushuntirish, ular orasidagi yaxshiliklarni ta\u2019kidlash, buzuqlarni tuzatish uchun yubordi. U kishilarning eng ulug\u2018i va axloqi eng mukammali edi.<\/h1><h1>Uning axloqiy fazilatlari orasida:<\/h1><h1>Musulmonlar va boshqalar bilan qilgan ishlarida, so&#039;zlarida va niyatlarida rostgo&#039;yligi va bunga dalil \u00abRost va ishonchli\u00bb laqabidir, chunki noinsoflik munofiqlik xususiyatlaridandir.<\/h1><h1>Odamlarga bag&#039;rikengligi va kechirimliligi va imkoni boricha ularni kechirishi. Bu boradagi rivoyatlar orasida u uxlab yotganida uni o&#039;ldirmoqchi bo&#039;lgan kishini kechirishi ham bor. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytdilar: &quot;Bu kishi men uxlab yotganimda qilichini ustimga tortdi, men uyg&#039;onib qarasam, uning qo&#039;lida qinni qilmagan holda ko&#039;rdim. U aytdi: &quot;Seni mendan kim himoya qiladi?<\/h1><h1>Uning saxiyligi, mehribonligi va xayrixohligi. Abdulloh ibn Abbos roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: \u201cRasululloh sollallohu alayhi vasallam odamlarning eng saxovatlisi edilar va Ramazon oyida Jabroil alayhissalom u zot bilan uchrashganlarida saxovatli edilar. Jabroil alayhissalom u zotni uchratganlarida, u esgan shamoldan ham saxiyroq edi.<\/h1><h1>Uning kamtarligi, odamlarga nisbatan takabburlik va takabburlik qilmasligi yoki Alloh taolo buyurganidek, ularning qadr-qimmatini kamsitishi. Kamtarlik qalblarni zabt etish va ularni birlashtirishning sabablaridan biridir. U zot sahobalar orasida hech kimdan farq qilmasdan o\u2018tirar, hech biriga past nazar bilan qaramas edi. Dafn marosimlarida qatnashar, kasallarni ziyorat qilar va taklifnomalarni qabul qilar edi.<\/h1><h1>Tilini tiyib, yomon va xunuk so\u2018z aytmasdi. Anas ibn Molik roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: &quot;Rasululloh sollallohu alayhi vasallam fahsh qilmas edilar, la&#039;nat ham qilmaganlar, so&#039;kmaganlar ham, xafa bo&#039;lganlarida: &quot;Uning peshonasini chang bosganiga nima bo&#039;ldi?&quot;, der edilar&quot;.<\/h1><h1>Keksalarga hurmati, yoshlarga mehr-oqibati. U zot - rahmatullohi alayh - bolalarni o&#039;pib, ularga mehribonlik qilardilar.<\/h1><h1>Yomon ishlarni qilishdan tortinishi va shu tariqa banda yomon oqibatli ishni qilolmaydi.<\/h1>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1422674 elementor-widget-tablet__width-initial elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"1422674\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInLeft&quot;}\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Payg&#039;ambarning vafoti<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f93b8df elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"f93b8df\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInRight&quot;}\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h1>Payg\u2018ambarimiz sollallohu alayhi vasallam hijriy o\u2018n birinchi yili rabi\u2019ul-avval oyining o\u2018n ikkinchi kuni dushanba kuni vafot etdilar. Bu u kasal bo&#039;lib, qattiq og&#039;riganidan keyin sodir bo&#039;ldi. U zot ayollaridan mo\u2018minlar onasi Oisha onamizning uyida qolishlarini so\u2018ragan edi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning kasal bo\u2018lganlarida Alloh taologa duo qilish va o\u2018z ustida rukiya o\u2018qish odati bo\u2018lgan va Oisha onamiz ham shunday qilar edilar. Kasallik paytida u qizi Fotima az-Zahraning kelganini ko&#039;rsatib, u bilan ikki marta yashirincha gaplashgan. U birinchi marta yig&#039;ladi, ikkinchi marta kuldi. Oisha (roziyallohu anho) undan bu haqda so\u2018radilar, u zot unga birinchi marta joni olinishini, ikkinchi marta esa oilasidan birinchi bo\u2018lib unga qo\u2018shilishlarini aytganlarini aytdilar.<\/h1><h1>Rasululloh s.a.v. vafot etgan kuni musulmonlar namozga saf tortgancha xonalarining pardasi ko\u2018tarildi. U jilmayib kuldi. Abu Bakr ular bilan birga namoz o\u2018qishni xohlayman, deb o\u2018yladi, lekin Payg\u2018ambar alayhissalom unga namozni to\u2018liq o\u2018qishni maslahat berdilar va keyin pardani tushirdilar. Uning o&#039;limidagi yoshi bo&#039;yicha hisoblar turlicha edi. Ba&#039;zilar: oltmish uch yil, eng mashhuri, deyishdi, boshqalari: oltmish besh yoki oltmish, dedilar. U o&#039;lgan joyida, Madinada vafot etgan to&#039;shagining tagida qazilgan chuqurga dafn qilindi.<\/h1>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-8dfe5bc elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-height-default elementor-invisible\" data-id=\"8dfe5bc\" data-element_type=\"section\" data-settings=\"{&quot;animation&quot;:&quot;fadeInUp&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-no\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-b2e94a2\" data-id=\"b2e94a2\" data-element_type=\"column\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-df82bdc elementor-widget__width-auto elementor-absolute elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"df82bdc\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_position&quot;:&quot;absolute&quot;,&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInLeft&quot;,&quot;_animation_delay&quot;:200}\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img alt=\"\" decoding=\"async\" width=\"305\" height=\"227\" src=\"https:\/\/tamerbadr.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/opening-quote-icon.png\" class=\"attachment-full size-full wp-image-1947\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-774d08b elementor-widget__width-auto elementor-absolute elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"774d08b\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_position&quot;:&quot;absolute&quot;}\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img alt=\"\" fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"956\" height=\"825\" src=\"https:\/\/tamerbadr.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/about-dot-vector.png\" class=\"attachment-full size-full wp-image-883\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3baf8fa e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"3baf8fa\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8485af6 elementor-widget-tablet__width-initial elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"8485af6\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInLeft&quot;}\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Tavrot va Injildagi Muhammad payg&#039;ambarning bashorati<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f1ffdae e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"f1ffdae\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f9d7ab5 elementor-widget__width-initial elementor-widget-laptop__width-initial elementor-widget-tablet__width-initial elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"f9d7ab5\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInLeft&quot;}\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1280\" height=\"853\" src=\"https:\/\/tamerbadr.com\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/a9b3eac8-d107-4d09-baa2-9224b690595f.jpg\" class=\"elementor-animation-float attachment-full size-full wp-image-35376\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ce1b2ee e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"ce1b2ee\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0133e67 elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"0133e67\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInRight&quot;}\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h3>Qur&#039;onning Tavrot va Injilda payg&#039;ambar Muhammad sollallohu alayhi vasallamga ishorasi<\/h3><h1>Alloh taolo o\u2018z kitobida shunday dedi: {Iyso ibn Maryam: \u201cEy Bani Isroil, albatta, men sizlarga Allohning Payg\u2018ambariman, mendan oldin kelgan Tavrotni tasdiqlovchi va mendan keyin keladigan, ismi Ahmad ismli Payg\u2018ambarning xushxabarini keltiruvchiman\u201d, dedi. Qachonki u ularga ochiq-oydin hujjatlar bilan kelganida, ular: \u00abBu ochiq-oydin sehrdir\u00bb, dedilar\u00bb (Saff: 6).<\/h1><h1>Alloh taolo aytdi: {Ular o&#039;zlaridagi Tavrot va Injilda yozilganini topib, o&#039;qimagan Payg&#039;ambarga ergashadilar. U zot ularni yaxshilikka buyurib, yomonlikdan qaytarur, ularga pok narsalarni halol, yomon narsalarni harom qilib, og&#039;irliklarini va kishanlaridan xalos qiladi. Bas, unga iymon keltirgan, uni hurmat qilgan, uni quvvatlagan va nurga ergashgan zotlar \u2013 \u201cO\u02bbzlari bilan birga nozil qilinganlar, ana o\u02bbshalar najot topguvchilardir\u201d. [A&#039;rof: 157]<\/h1><h1>Bu ikki oyat Payg\u2018ambar alayhissalomning Tavrot va Injilda zikr qilinganiga dalolat qiladi, yahudiy va nasroniylar bunday emasligini qanchalik da\u2019vo qilishmasin, chunki Alloh taoloning so\u2018zlari eng yaxshi so\u2018z va eng to\u2018g\u2018risidir.<\/h1><h1>Garchi biz musulmonlar Tavrot va Injilning asl nusxalari yo\u2018qolganiga va ulardan qolgan xotiralar kamida bir asr davomida (Injillarda bo\u2018lgani kabi) sakkiz asrdan bir necha asrlargacha (Tavrotda bo\u2018lgani kabi) og\u2018zaki tarzda yetkazilganiga ishonsak ham, og\u2018zaki ravishda yetkazilgan narsa kimlar va boshqa qo\u2018shimchalar bo\u2018lmasa ham, inson qo\u2018li noma\u2019lum bo\u2018lib yozilganiga qaramay. yozilganlarga samoviy vahiy bilan hech qanday aloqasi bo&#039;lmagan harflar va bularning barchasi milodiy XVII asrda (Eski va Yangi Ahdlar) nomi ostida to&#039;planganiga qaramay va Britaniya qiroli Jeymsning buyrug&#039;i bilan ularning ingliz tiliga tarjimalari ko&#039;rib chiqilgan (The King Jeyms Version of Bibliya).<\/h1><h1>Ushbu nashr va boshqa nashrlarning ko\u02bbp sonli qayta ko\u02bbrib chiqilishiga (milodiy 1535-yilgacha) va ko\u02bbplab qo\u02bbshimchalar, o\u02bbchirishlar, o\u02bbzgartirishlar, o\u02bbzgartirishlar, buzilishlar, o\u02bbzgartirishlar va tahrirdan keyin tahrir qilinganiga qaramay, Muhammad payg\u02bbambarning payg\u02bbambarligiga dalolat beruvchi narsalarning saqlanib qolganligi, bu yozuvlarning barchasida uning maqomini inkor etishga urinilmaydi.<\/h1><h1>Payg\u2018ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallamning risolatlari haqidagi bashoratlar qadimgilarning kitoblarida.<\/h1><h3>Birinchisi: Eski Ahdda<\/h3><ol><li><h1>Ibtido kitobida (49\/10-bob) shunday deyilgan: \u201cShilo kelmaguncha, asa Yahudodan, qonun chiqaruvchi uning oyog\u2018idan tushmaydi; va xalqlar unga itoat qiladilar\u201d.<\/h1><\/li><\/ol><h1>Xuddi shu matnning boshqa tarjimasida (Injil uyi - Bayrut) shunday deyilgan: &quot;Shilo kelmaguncha, aso Yahudodan, qonun chiqaruvchi uning oyoqlari orasidan ketmaydi, xalqlar unga itoat qiladilar&quot;.<\/h1><h1>Marhum professor Abdul Ahad Dovud rahimahulloh bu matnni sharhlar ekan, o\u02bbzining (Muqaddas Injilda Muhammad) nomli kitobida \u201cMuhammad Shilodir\u201d sarlavhasi ostida bu bashorat kutilgan payg\u02bbambarga aniq ishora qilishini ta\u02bckidlagan, chunki bu so\u02bbzning ibroniy tilidagi ma\u02bcnolaridan biri, uning ma\u02bcnosi va sohibi shilohdir. sokin, osoyishta, ishonchli, muloyim, oromiy (suriy) shakli esa ishonchli degan ma\u2019noni anglatuvchi Shiliya bo\u2018lib, Muhammad payg\u2018ambar (s.a.v.) muborak risolasidan avval ham rostgo\u2018y va ishonchli unvoni bilan tanilgan edi.<\/h1><ol start=\"2\"><li><h4>Qonunlar kitobida<\/h4><\/li><\/ol><ul><li><h1>Eski Ahdning Qonunlar kitobida, Xudoning payg&#039;ambari Muso o&#039;z xalqiga murojaat qilib, ularga shunday dedi: (Amrlar 18:15-20) Tarjimasi: &quot;Egangiz Xudo sizlar uchun orangizdan, birodarlaringiz orasidan men kabi bir payg&#039;ambarni chiqaradi. Unga quloq solinglar. Egam Xudoning ovozini qayta ko\u2018rma, o\u2018lib qolmasin.\u201d Egamiz menga shunday dedi: \u201cUlar birodarlari orasidan senga o\u2018xshagan payg\u2018ambarni chiqaraman, so\u2018zlarimni uning og\u2018ziga so\u2018zlab beraman Men unga gapirishni buyurmaganman yoki boshqa ilohlar nomidan gapirsa, o\u2018sha payg\u2018ambar vafot etadi\u201d.\u201d Alloh taolo yahudiylarning birodarlaridan (arablar bo\u2018lgan) odamlarni hidoyat qilish uchun yuborgan va Musoga o\u2018xshagan payg\u2018ambarimiz Payg\u2018ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallamdir.<\/h1><\/li><li><h1>Xuddi shunday, Qonunlar kitobining o&#039;ttiz uchinchi bobining boshida (Amrlar 33:1) shunday tarjima qilingan: &quot;Va bu Xudoning odami Muso o&#039;limidan oldin Isroil o&#039;g&#039;illarini duo qilgan. U shunday dedi: &quot;Egamiz Sinaydan keldi va ularga Seirdan o&#039;n mingta Paran bilan keldi. narsalar va uning o\u2018ng tomonida ularning qonunlari uchun olov bor edi.\u201d Ibtido kitobida (Ibtido 21:12) aytilganidek, Paran yoki Paran tog\u2018lari Ismoil (alayhissalom) va uning onasi Hojar (Alloh undan rozi bo\u2018lsin) hijrat qilgan cho\u2018ldir.<\/h1><\/li><\/ul><h1>Muqaddas Kitobning aksariyat sharhlarida (Paran) yoki (Baron) nomi Makka tog&#039;lariga ishora qiladi va Paran tog&#039;idan Qodir Tangrining porlashi Makka tog&#039;lari ustidagi Hiro g&#039;orida Muhammad payg&#039;ambarga vahiyning boshlanishiga ishoradir va Alloh taoloning ularning o&#039;nta shariati bilan Quddus olovidan kelishiga ishoradir. Alloh taolo Payg\u2018ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallamni ulug\u2018lagan Isro va Me\u2019roj safari haqidagi bashoratdir, bu haqda hidoyatchi ruhoniy Abdul Ahad Dovud (rahimahulloh) xulosa qilgan.<\/h1><ol start=\"3\"><li><h4>Ishayo kitobida<\/h4><\/li><\/ol><ul><li><h1>Ishayo kitobida (Ishayo 11:4) Muhammad payg&#039;ambar kambag&#039;allarni adolat bilan hukm qiladigan va er yuzidagi kambag&#039;allar uchun adolat bilan hukmronlik qiladigan va erni og&#039;zining tayoqchasi bilan jazolaydigan va yovuzlarni og&#039;zining nafasi bilan o&#039;ldiradigan shaxs sifatida tasvirlangan, chunki u solihlikni kiyib, o&#039;zini halollik bilan bog&#039;laydi. Bularning barchasi Muhammad payg\u2018ambarning xislatlari bo\u2018lib, qavmi o\u2018zining muborak missiyasi oldidan \u201crost va ishonchli\u201d deb ta\u2019riflagan.<\/h1><\/li><li><h1>Ishayo 21:13-17 oyatlarida Payg&#039;ambarning hijrati haqidagi bashorat ham mavjud bo&#039;lib, u shunday deb tarjima qilinadi: \u201cArabistonga oid bashorat: ey dan karvonlari, Arabiston o&#039;rmonlarida, ey Tema yurtining aholisi, chanqaganlarni kutib olish uchun suv olib kelinglar, qochqinlarga non olib kelinglar, chunki ular so&#039;zdan olingan, Jangning og&#039;irligidan kamon eging, chunki Egamiz menga shunday demoqda: Bir yil ichida, yollanma yillariga ko&#039;ra, Kedarning barcha ulug&#039;vorligi yo&#039;q bo&#039;lib ketadi va Kedar o&#039;g&#039;illarining qolganlari kam bo&#039;ladi, chunki Rabbiy aytdi. Makka tog\u2018laridan Tema yaqiniga hijrat qilgan yagona payg\u2018ambar Muhammad payg\u2018ambardirlar.<\/h1><\/li><li><h1>Xabakkuk kitobida (Habakkuk 3:3) shunday tarjima qilingan: (Xudo Temandan, Muqaddas Xudo Paran tog&#039;idan keldi. Sela = Ulug&#039;vorligining duosi osmonni qopladi va yer Uning hamdu-sanolariga to&#039;ldi. Nur kabi nur bor edi. Uning qo&#039;lidan yorug&#039;lik nuri keldi va Paran tog&#039;i yashiringan edi. Bakka), Allohning payg&#039;ambarlaridan Muhammad sollallohu alayhi vasallamdan boshqa kim Makkadan Tayma yaqiniga (Madinaning shimolida) hijrat qilgan?<\/h1><\/li><li><h1>Dovudga atalgan Zaburda: Eski Ahdning sakson to&#039;rtinchi Zaburida (1-7) shunday deyilgan: &quot;Sening turar joying naqadar go&#039;zal, ey Sarvari Olam! Mening qalbim Rabbiyning uyiga intiladi, ha, hatto behushlik qiladi! Mening yuragim va tanam barhayot Xudoni kuylaydi! Hatto chumchuq ham o&#039;z uyini topadi va u o&#039;z bolasi uchun o&#039;z uyasini qo&#039;yadi. Qurbongohlar, ey Sarvari Olam, mening Shohim va Xudoyim! Selah = Ibodat.<\/h1><\/li><\/ul><h1>\u00a0Sizdan quvvat olgan, yuragingiz uyingizning yo&#039;llari bilan to&#039;lgan, Baca vodiysidan o&#039;tib, uni buloq qilib qo&#039;ygan va Morani baraka bilan qoplaganlar baxtlidir.<\/h1><h1>1983 yilda Amerika Qo&#039;shma Shtatlarining Indiana va Michigan shtatlarida nashr etilgan Tompson Chain Reference Bible deb nomlanuvchi kitobning ingliz tiliga tarjimasida yuqorida aytib o&#039;tilgan matn quyidagicha:<\/h1><h1>\u00a0(Sening turar joying naqadar go&#039;zal, ey Qodir Tangri, Yillarim xudoning hovlisidan behuzur,.. Ey Qodir Rabbiy, shohim va Xudoyim, Sening uyingda yashovchilar baxtlidir, Seni ulug&#039;laydilar. Saloh (Saloh) Baxtlidirlar qalbingda quvvat bo&#039;lganlar, Vodiy yo&#039;lidan o&#039;tganlar. Baca, Bahor maskani qiladilar, Kuz yomg&#039;irlari ham uni baraka hovuzlari bilan qoplaydi)<\/h1><h1>Arabcha va inglizcha tarjimalar orasidagi farq peshin paytidagi quyoshdek ravshan bo\u2018lib, har qanday aqli raso odamga yashirib qo\u2018ymaydigan buzg\u2018unchilikning dalilidir.<\/h1><h3>Ikkinchisi: Yangi Ahdda\u00a0<\/h3><ul><li><h4>Vahiy kitobida:<\/h4><\/li><\/ul><h1>Yangi Ahdning Vahiy Kitobida (Vahiy 19\/15, 11) shunday deyilgan: \u201cKeyin men osmon ochilganini ko&#039;rdim va mana, oq otni ko&#039;rdim va uning chavandozi Haq va Sodiq deb nomlanadi, u adolat yo&#039;lida hukm qiladi va jang qiladi\u201d.<\/h1><h1>\u201cRost va ishonchli\u201d ta\u2019rifi Muhammad payg\u2018ambarga tegishlidir, chunki Makka ahli u zotning sharafli missiyasidan oldin aynan shunday tavsifni bergan edi.<\/h1><ul><li><h4>Yuhanno Xushxabarida:<\/h4><\/li><\/ul><h1>Balki bu xushxabarlarning eng muhimi Allohning payg\u2018ambari Iso alayhissalom zikr qilgan va Yahyo o\u2018z kitobida Isoning shogirdlariga buyurgan amri haqida gapirganlarida:<\/h1><h1>&quot;Agar Meni sevsangiz, amrlarimni bajarasiz. Va Men Otadan so&#039;rayman va U sizlar bilan abadiy qolishi uchun boshqasini beradi - bu dunyo uni qabul qila olmaydi, chunki u Uni ko&#039;rmaydi va tanimaydi. Lekin siz Uni bilasiz, chunki u siz bilan yashaydi va sizda bo&#039;ladi ... Agar kimdir Meni sevsa, u Mening so&#039;zimga rioya qiladi; va biz uni sevamiz va bizning uyimizga keladi. Kim Meni sevmasa, Mening so&#039;zimniki emas, balki Meni yuborgan Otamdir, va men sizlar bilanman, Otam yuboradigan Muqaddas Ruh sizlarga hamma narsani o&#039;rgatadi va sizlarga aytganlarimni eslatadi dunyo kelyapti va u menda hech narsaga ega emas. (Yuhanno 14:30)<\/h1><h1>Keyingi bobda Masih shogirdlariga nasihat qilib, amrlarini bajarishlarini so&#039;raydi. Keyin u shunday deydi: &quot;Men sizlarga Otadan yuboradigan Yordamchi, Otadan chiqadigan haqiqat Ruhi kelganda, Men haqimda guvohlik beradi. Sizlar ham guvohlik berasizlar, chunki sizlar boshidan Men bilan birga bo&#039;lgansizlar. Sizlarni xafa bo&#039;lmasligingiz uchun aytdim. yuragingizni to&#039;ldirdi, lekin sizlarga haqiqatni aytaman: agar men ketmasam, sizlarga yordam beraman hukm, chunki bu dunyoning hukmdori sizga aytadigan ko&#039;p narsalarim bor, lekin siz ularni hozir ko&#039;rib chiqolmaysiz, chunki u o&#039;z kuchi bilan gapirmaydi, lekin u sizga aytadi. U Meni ulug\u2018laydi, chunki u menikini olib, sizga e\u2019lon qiladi\u201d. - Yuhanno 15:26 - 16:14<\/h1><h1>Bu yerda Iso alayhissalom va undan keyingi Yuhanno tillarida, u (Yupatuvchi) deb atagan narsaga ishora Muhammad sollallohu alayhi vasallamga ishora bo\u02bblib, (Yupatuvchi) so\u02bbzi o\u02bbtgan asrlarda almashtirilgan boshqa bir so\u02bbzning yangi tarjimasi bo\u02bblib, eski so\u02bbz (Paraclet), yahudiycha so\u02bbz bo\u02bblib, advokat, himoyachi degan ma\u02bcnoni bildiradi.<\/h1><h1>Yuhanno kitobida Yupatuvchi haqida zikr qilingan narsa, Masihning Payg&#039;ambar Muhammad (s.a.v.) haqidagi xushxabaridir. Buni bir qancha narsalardan, jumladan, Yangi Ahdning yangi tarjimalari bilan almashtirilgan zamonaviy so&#039;z bo&#039;lgan &quot;Yupatuvchi&quot; so&#039;zidan ko&#039;rinib turibdi, eski arabcha tarjimalarda (milodiy 1820, milodiy 1831, 1844) yunoncha so&#039;z (Paraclet) xuddi shunday ishlatilgan, bu ko&#039;plab xalqaro tarjimalarda shunday bo&#039;ladi. Yunoncha &quot;Paraclet&quot; so&#039;zini izohlar ekanmiz, biz aytamiz: asli yunoncha bo&#039;lgan bu so&#039;z ikki holatdan biridan holi emas.<\/h1><h1>Birinchisi \u201cBarakli Tos\u201d, ya\u2019ni: yupatuvchi, yordamchi va qo\u2018riqchi.<\/h1><h1>Ikkinchisi &quot;Pyrocletus&quot; bo&#039;lib, ma&#039;nosi: Muhammad va Ahmadga yaqin.<\/h1><h1>Ushbu matnlarda Masih o&#039;zidan keyin keladigan kishining (Muhammad payg&#039;ambar) xususiyatlari haqida gapiradi.<\/h1><h5>Paraklet ba&#039;zilar da&#039;vo qilganidek, Muqaddas Ruh emas, balki inson payg&#039;ambaridir!<\/h5><h1>Paraklet - Ahmad yoki Yupatuvchining ma&#039;nosi qanday bo&#039;lishidan qat&#039;i nazar, Masihning Paraklete uchun bergan ta&#039;riflari va kirishlari uning Muqaddas Ruh bo&#039;lishiga to&#039;sqinlik qiladi va u Xudo bashorat qilgan inson ekanligini tasdiqlaydi. Bu Yuhannoning Paraklete haqidagi matnlarini o&#039;ylab ko&#039;rishdan aniq. Yuhanno o&#039;z bayonotida hissiy fe&#039;llardan (nutq, eshitish va tanbeh) foydalanadi: &quot;Nima eshitsa, gapiradi&quot;. Bu ta&#039;riflar faqat insonga tegishli bo&#039;lishi mumkin. Hosil bayrami kuni shogirdlar ustiga puflagan olov tillarida, chunki o&#039;sha kuni tillar hech narsa gapirmaganligi haqida xabar berilmagan va ruh qalbning ilhomi bilan amalga oshiriladigan ishning eng yuqori nuqtasidir va nutqqa kelsak, u ruhiy emas, balki insoniy xususiyatdir. Ilk masihiylar Yuhannoning so&#039;zlarini inson haqida e&#039;lon qilish deb tushunishgan va Montanus ikkinchi asrda (milodiy 187) u kelayotgan Paraklet ekanligini da&#039;vo qilgan va Mani IV asrda ham shunday qilgan, shuning uchun u o&#039;zini Paraclete deb da&#039;vo qilgan va u Masihga o&#039;xshaydi, shuning uchun u o&#039;n ikki shogirdni tanladi va Sharqiy mamlakatlarning yetmishta yepiskopini yubordi. Agar ular Parakletni uchinchi gipostaz deb tushunganlarida edi, ular bu da&#039;voni aytishga jur&#039;at eta olmasdilar.<\/h1><h1>Masih bu dunyoni tark etgandan keyin keladigan kishining xususiyatlaridan biri shundaki, Masih va Yupatuvchi Rasul bu dunyoda birga bo&#039;lmaydi. Bu Yupatuvchi Masihni butun hayoti davomida qo&#039;llab-quvvatlagan Muqaddas Ruh bo&#039;lishi mumkin emasligini yana bir bor tasdiqlaydi, Yupatuvchi esa bu dunyoga Masih unda bo&#039;lgan vaqtda kelmaydi: &quot;Agar men ketmasam, Yupatuvchi sizga kelmaydi&quot;. Muqaddas Ruh Masihdan oldin mavjud bo&#039;lgan va Masih ketishidan oldin shogirdlarda mavjud edi. U osmonlar va erning yaratilishiga guvoh bo&#039;lgan (Ibtido 1:2 ga qarang). U shuningdek, Isoning tug&#039;ilishida rol o&#039;ynagan, chunki uning onasi &quot;Muqaddas Ruh tomonidan bola bilan topilgan&quot; (Matto 1:18). Ular, shuningdek, Masihning suvga cho&#039;mgan kunida, &quot;Muqaddas Ruh kaptar kabi tana shaklida Uning ustiga tushganida&quot; birlashdilar (Luqo 3:22). Muqaddas Ruh Masih bilan va Uning oldida mavjud. Yupatuvchiga kelsak, \u201cMen ketmasam, u sizning oldingizga kelmaydi\u201d, u Muqaddas Ruh emas.<\/h1><h1>Muqaddas Ruhning insoniyligini ko&#039;rsatadigan narsa shundaki, U inson bo&#039;lgan Masih bilan bir xildir. Masih U haqida shunday deydi: &quot;Va Men Otadan so&#039;rayman va U sizga boshqa Yordamchini beradi.&quot; Bu yerda yunoncha matnda xuddi shu turdagi boshqasini bildirish uchun ishlatiladigan allon so\u2018zi, hetenos so\u2018zi esa boshqa turdagi boshqasini bildirish uchun ishlatiladi. Bunda nazarda tutilgan boshqa xabarchi desak, gapimiz asosli bo&#039;ladi. Agar biz boshqa Muqaddas Ruh nazarda tutilganini aytsak, bu oqilonalikni yo&#039;qotamiz, chunki Muqaddas Ruh bir va ko&#039;p emas.<\/h1><h1>Shunda kelayotgan kishi yahudiylar va shogirdlar tomonidan inkor qilinadi, shuning uchun Masih ularga va uning izdoshlariga ishonishni qayta-qayta buyurib, ularga: \u201cAgar Meni sevsangiz, amrlarimni bajaringlar\u201d, deb aytadi va u: \u201cBu sodir bo&#039;lishidan oldin sizlarga aytdim, toki bu sodir bo&#039;lganda ishonasizlar\u201d, deydi. U o&#039;zining rostligini tasdiqlaydi: &quot;U o&#039;z kuchi bilan gapirmaydi, lekin nima eshitsa, gapiradi&quot;. Agar kelayotgan Muqaddas Ruh bo&#039;lsa, olov tillari shaklida tushgan va ularning qalblariga turli tillarni bilish ta&#039;siri bo&#039;lsa, bu amrlarning barchasi ma&#039;nosizdir. Bunday kishiga unga ishonish va uning rostligini tasdiqlash uchun buyruq kerak emas. Bundan tashqari, Muqaddas Ruh Uch Birlikning a&#039;zolaridan biri bo&#039;lib, nasroniy ta&#039;limotiga ko&#039;ra, shogirdlar Unga ishonishlari kerak, shuning uchun u nega ularga ishonishni buyurdi? Muqaddas Ruh, masihiylarning fikriga ko&#039;ra, O&#039;zining ilohiyligida Otaga teng bo&#039;lgan Xudodir va shuning uchun u o&#039;z hokimiyati bilan gapirishga qodir va kelayotgan haqiqat Ruhi &quot;o&#039;z hokimiyati bilan gapirmaydi, lekin nima eshitsa, gapiradi&quot;.<\/h1><h1>Yuhannoning matni Parakletning kelishi vaqti kechiktirilganligini ko&#039;rsatadi. Masih ularga shunday dedi: &quot;Sizlarga aytadigan yana ko&#039;p so&#039;zlarim bor, lekin sizlar hozir ularga chiday olmaysizlar. Lekin U haqiqat Ruhi kelganda, sizlarni butun haqiqatga yo&#039;naltiradi&quot; (Yuhanno 16:13). Bu payg\u2018ambar shogirdlarga aytadigan gaplari borki, shogirdlar tushunolmaydilar, chunki insoniyat hayotning turli jabhalarini o\u2018z ichiga olgan bu to\u2018liq dinni tushunishda yetuklik darajasiga yetmagan. Masih osmonga ko&#039;tarilganidan keyin o&#039;n kun ichida shogirdlarning tasavvurlari o&#039;zgargani mantiqsizdir. Matnlarda bunday o&#039;zgarishni ko&#039;rsatadigan hech narsa yo&#039;q. Aksincha, masihiylarning xabar berishicha, Ruh ularga tushganidan so&#039;ng, ular qonunning ko&#039;p qoidalaridan voz kechib, taqiqlangan narsalarga ruxsat berishgan. Ular uchun rizq-ro&#039;zlarni tashlab yuborish, Masih davrida chiday olmagan va bardosh bera olmagan o&#039;sishdan ko&#039;ra osonroqdir. Alloh taolo aytganidek: \u201cAlbatta, Biz senga og\u2018ir so\u2018zni aytamiz\u201d (Muzzammil: 5) deganidek, Paraklet zaif, mas\u2019uliyatli kishilar uchun og\u2018ir bo\u2018lgan qonun-qoidalarni keltiradi.<\/h1><h1>Iso alayhissalom yana aytdilar: &quot;Paraklit kelmasidan oldin, ular sizlarni ibodatxonalardan haydab chiqaradilar. Haqiqatan ham, shunday vaqt keladiki, sizlarni o&#039;ldirgan odam Xudoga xizmat qilmoqda, deb o&#039;ylaydi&quot; (Yuhanno 16:2). Bu Hosil bayramidan keyin sodir bo&#039;ldi va Masihning izdoshlarini ta&#039;qib qilish Islom paydo bo&#039;lishidan oldin monoteistlar kamayguncha davom etdi.<\/h1><h1>Yuhanno Masih shogirdlariga Hosil bayramida Muqaddas Ruh tomonidan ifodalanmagan Parakletaning tasviri haqida aytganini eslatib o&#039;tdi. U Masihdagi shogirdlarning guvohligiga qo&#039;shilgan guvohdir: \u201cU Menga guvohlik beradi, sizlar ham guvohlik berasizlar\u201d (Yuhanno 15:16). Xo&#039;sh, Muqaddas Ruh qayerda Masih haqida guvohlik berdi? Va u nimaga guvohlik berdi? Biz bilamizki, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Masihning kufrdan begunohligiga guvohlik berib, Xudoga ilohiylik va farzandlik da&#039;vo qilganlar. Shuningdek, u yahudiylar uni ayblagan narsadan onasining begunohligiga guvohlik berdi, Alloh taolo dedi: \u201cVa ularning kufrlari va Maryamga katta tuhmat qilganliklari sababli\u201d (Niso: 156). Va Masih Uning oldiga keladigan kishining ulug&#039;lanishi haqida gapirib, shunday dedi: &quot;U Meni ulug&#039;laydi, chunki u Menikini olib, sizlarga e&#039;lon qiladi&quot; (Yuhanno 16:14). Undan keyin paydo bo&#039;lgan hech kim Masihni Islom payg&#039;ambari ulug&#039;laganidek ulug&#039;lamadi. Uni maqtab, butun olamlardan ustunligini ko\u2018rsatdi. Yangi Ahd kitoblarining hech biri bizga Muqaddas Ruh olov tillari shaklida tushgan Hosil bayramida Masihni ulug&#039;lagani yoki Uni ulug&#039;lagani haqida xabar bermagan.<\/h1><h1>Va Masih Paraclete abadiy qoladi, deb aytdi, ya&#039;ni uning dini va qonuni, biz Hosil bayrami kuni shogirdlarga berilgan vakolatlar - agar rost bo&#039;lsa - ularning o&#039;limi bilan g&#039;oyib bo&#039;ldi, deb topdik va bu kabi hech narsa ulardan keyin cherkov odamlari xabar. Payg\u2018ambarimizga kelsak, u o\u2018zining hidoyati va risolati bilan abadiy qoladi va undan keyin na payg\u2018ambar va na risolat yo\u2018q, xuddi Paraklit \u201csizlarga aytganlarimni eslatib turadi\u201d (Yuhanno 14:26). O&#039;n kundan keyin ko&#039;tarilganidan keyin bunday eslatmaga hojat yo&#039;q. Yangi Ahdda Muqaddas Ruh ularga biror narsani eslatgani haqida xabar berilmagan. Aksincha, biz ularning yozgan va maktublarida vaqt o\u2018tishiga dalil borligini va yozuvchining boshqalar aytgan ayrim tafsilotlarni unutganini ko\u2018ramiz, Allohning payg\u2018ambari Muhammad sollallohu alayhi vasallam esa Alloh taoloning O\u2018z payg\u2018ambarlariga, jumladan, Masih alayhissalomga yuborgan amrlarini insoniyat unutgan barcha narsalarni eslatib o\u2018tgan.<\/h1><h1>Parakletning Hosil bayramida Muqaddas Ruh bajarmagan vazifalari bor, chunki \u201cU kelganda, dunyoni gunoh, solihlik va hukm haqida hukm qiladi\u201d (Yuhanno 16:8). Hosil bayramida Muqaddas Ruh hech kimga tanbeh bermadi, lekin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam kofir insoniyatga shunday qilganlar. Professor Abdul Ahad Dovudning fikricha, solihlik haqidagi tanbehni Masih undan keyin aytganida: \u201cSolihlik haqida, chunki Men Otamning oldiga boraman, lekin sizlar Meni ko&#039;rmaysizlar\u201d (Yuhanno 16:10). Demak, u xochga mixlanganini aytadiganlarni tanbeh qiladi va uning dushmanlarining fitnasidan qochib qutulganini inkor etadi. Iso ularga, ular Uni izlaydilar va topa olmaydilar, chunki U osmonga ko&#039;tariladi, deb aytdi. &quot;Bolalarim, yana bir oz vaqt sizlar bilan bo&#039;laman; sizlar Meni qidirasizlar. Men yahudiylarga: &quot;Men boradigan joyga sizlar kela olmaysizlar&quot; deganimdek, endi sizlarga aytaman ...&quot; (Yuhanno 13:32). Kelayotgan payg&#039;ambar ham Shaytonni tanbeh qiladi va u tarqatgan hidoyat va vahiy bilan uni hukm qiladi. Hukmga kelsak, chunki bu dunyoning hukmdori hukm qilingan.<\/h1><h1>Tanbehning ta&#039;rifi Yupatuvchiga to&#039;g&#039;ri kelmaydi. Aytishlaricha, u shogirdlariga ustozlari va payg&#039;ambarlaridan ayrilgani uchun ularga tasalli berish uchun kelgan. Tasalli faqat musibat vaqtida beriladi va Masih ularga O&#039;zining o&#039;tishi va undan keyin keladigan Zotning kelishi haqida xushxabar berardi. Tasalli o&#039;n kundan keyin emas (muqaddas Ruhning shogirdlarga tushish vaqti) falokat vaqtida va ko&#039;p o&#039;tmay beriladi. Unda nega kelayotgan Yupatuvchi Masihning onasiga tasalli bermadi, chunki u bunga ko&#039;proq loyiq edi? Bundan tashqari, nasroniylarga Masihning xochda o&#039;ldirilishini falokat deb hisoblashlari mumkin emas, chunki ularning fikricha, bu najot va insoniyat uchun abadiy baxtning sababidir. Uning paydo bo&#039;lishi misli ko&#039;rilmagan quvonch edi va masihiylarning shogirdlar Muqaddas Ruhning tasallisiga muhtoj ekanliklarini ta&#039;kidlashlari qutqarilish va najot haqidagi ta&#039;limotni bekor qiladi. Yuqoridagilarni ko&#039;rib chiqib, Muqaddas Ruh Paraklet emasligi isbotlangan. Parakletning barcha sifatlari Iso alayhissalomdan keyin keladigan payg\u2018ambarning sifatlari bo\u2018lib, u Muso alayhissalom payg\u2018ambarlik qilgan payg\u2018ambardir. Paraclete &quot;o&#039;z kuchi bilan gapirmaydi, lekin nima eshitsa, u gapiradi&quot;. Muso tomonidan bashorat qilingan kishi ham shunday: &quot;Men so&#039;zlarimni uning og&#039;ziga solib qo&#039;yaman va u men unga buyurgan hamma narsani ularga aytadi&quot;. Bu Payg\u2018ambar sollallohu alayhi vasallamning ta\u2019rifi bo\u2018lib, Alloh taolo aytganidek: \u201cU (o\u2018z xohishi bilan) gapirmaydi, faqat vahiydir. (An-Najm: 3-5).<\/h1><h1>Aksincha, Paraklit haqida zikr qilingan hamma narsa Qur&#039;on va Sunnatda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bu payg&#039;ambarlikni qilgan, chunki u Masihga guvoh bo&#039;lganligi va g&#039;aybdan xabar beruvchi, undan keyin payg&#039;ambar bo&#039;lmasligi va Alloh taolo uning dinini qiyomat kunigacha qabul qilganligi haqida dalillar bor.<\/h1>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-eefb3eb elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-height-default elementor-invisible\" data-id=\"eefb3eb\" data-element_type=\"section\" data-settings=\"{&quot;animation&quot;:&quot;fadeInUp&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-no\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-6b735c6\" data-id=\"6b735c6\" data-element_type=\"column\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-fe2e84f elementor-widget__width-auto elementor-absolute elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"fe2e84f\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_position&quot;:&quot;absolute&quot;,&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInLeft&quot;,&quot;_animation_delay&quot;:200}\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img alt=\"\" decoding=\"async\" width=\"305\" height=\"227\" src=\"https:\/\/tamerbadr.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/opening-quote-icon.png\" class=\"attachment-full size-full wp-image-1947\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-04c7ba4 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"04c7ba4\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-abbb580 e-con-full e-flex elementor-invisible e-con e-child\" data-id=\"abbb580\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;animation&quot;:&quot;fadeInUp&quot;}\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bdddc17 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"bdddc17\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b108dd4 elementor-widget__width-initial elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"b108dd4\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;rotateIn&quot;}\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Muhammad payg&#039;ambar hayoti haqida filmlar<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-57fb348 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"57fb348\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0bcc45e elementor-widget elementor-widget-video\" data-id=\"0bcc45e\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;youtube_url&quot;:&quot;https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/watch?v=n1FOgWTfUF8&quot;,&quot;yt_privacy&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;video_type&quot;:&quot;youtube&quot;,&quot;controls&quot;:&quot;yes&quot;}\" data-widget_type=\"video.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-wrapper elementor-open-inline\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-video\"><\/div>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-20102f9 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"20102f9\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e6bb791 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"e6bb791\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Xabar (1976) - FULL HD | Islomning epik hikoyasi\n<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-01c227d elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-height-default elementor-invisible\" data-id=\"01c227d\" data-element_type=\"section\" data-settings=\"{&quot;animation&quot;:&quot;fadeInUp&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-no\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-adf727a\" data-id=\"adf727a\" data-element_type=\"column\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-96fae87 elementor-widget__width-auto elementor-absolute elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"96fae87\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_position&quot;:&quot;absolute&quot;,&quot;_animation&quot;:&quot;fadeInLeft&quot;,&quot;_animation_delay&quot;:200}\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img alt=\"\" decoding=\"async\" width=\"305\" height=\"227\" src=\"https:\/\/tamerbadr.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/opening-quote-icon.png\" class=\"attachment-full size-full wp-image-1947\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u062d\u064a\u0627\u0629 \u0627\u0644\u0646\u0628\u064a \u0645\u062d\u0645\u062f \u0646\u062d\u0646 \u0647\u0646\u0627 \u0644\u0646\u0641\u062a\u062d \u0644\u0643 \u0646\u0627\u0641\u0630\u0629 \u0635\u0627\u062f\u0642\u0629\u060c \u0647\u0627\u062f\u0626\u0629\u060c \u0648\u0645\u062d\u062a\u0631\u0645\u0629 \u0646\u062d\u0648 \u0627\u0644\u0625\u0633\u0644\u0627\u0645. \u0627\u0644\u0646\u0628\u064a \u0645\u062d\u0645\u062f \u0628\u0646 \u0639\u0628\u062f \u0627\u0644\u0644\u0647 \u0635\u0644\u0649 \u0627\u0644\u0644\u0647 \u0639\u0644\u064a\u0647 \u0648\u0633\u0644\u0645 \u0647\u0648 \u062e\u0627\u062a\u0645 \u0627\u0644\u0623\u0646\u0628\u064a\u0627\u0621\u060c \u0628\u0639\u062b\u0647 \u0627\u0644\u0644\u0647 \u0628\u0627\u0644\u062d\u0642 \u0644\u0647\u062f\u0627\u064a\u0629 \u0627\u0644\u0628\u0634\u0631 \u0625\u0644\u0649 \u0637\u0631\u064a\u0642 \u0627\u0644\u062a\u0648\u062d\u064a\u062f \u0648\u0627\u0644\u0631\u062d\u0645\u0629 \u0648\u0627\u0644\u0639\u062f\u0644.\u0648\u064f\u0644\u062f \u0641\u064a \u0645\u0643\u0629 \u0639\u0627\u0645 571 \u0645\u064a\u0644\u0627\u062f\u064a\u064b\u0627 \u0641\u064a \u0628\u064a\u0626\u0629 \u062a\u0633\u0648\u062f\u0647\u0627 \u0639\u0628\u0627\u062f\u0629 \u0627\u0644\u0623\u0635\u0646\u0627\u0645\u060c \u0648\u0646\u0634\u0623 \u0639\u0644\u0649 \u0645\u0643\u0627\u0631\u0645 \u0627\u0644\u0623\u062e\u0644\u0627\u0642\u060c \u062d\u062a\u0649 \u0623\u064f\u0646\u0632\u0644 \u0639\u0644\u064a\u0647 \u0627\u0644\u0644\u0647 \u0633\u0628\u062d\u0627\u0646\u0647 \u062a\u0639\u0627\u0644\u0649 [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":4468,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","inline_featured_image":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"class_list":["post-34024","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tamerbadr.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/34024","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tamerbadr.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/tamerbadr.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tamerbadr.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tamerbadr.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34024"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tamerbadr.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/34024\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tamerbadr.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4468"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tamerbadr.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34024"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}