{"id":21952,"date":"2025-03-27T12:10:25","date_gmt":"2025-03-27T12:10:25","guid":{"rendered":"https:\/\/tamerbadr.com\/?p=21952"},"modified":"2025-04-20T09:10:04","modified_gmt":"2025-04-20T09:10:04","slug":"fdsgfsd","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tamerbadr.com\/tr\/archives\/21952","title":{"rendered":"Vadi el-Mehazin Muharebesi veya \u00dc\u00e7 Kral\u0131n Muharebesi"},"content":{"rendered":"
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

4 Mart 2019<\/span><\/span><\/h1><\/div><\/div><\/div>
\u00a0<\/div><\/div><\/div><\/div>

Malta'da oldu\u011fumu biliyorum, ama \u00fczerime d\u00fc\u015feni yap\u0131yor ve atalar\u0131m\u0131z\u0131n kahramanl\u0131klar\u0131n\u0131 yay\u0131yorum. Umar\u0131m bir g\u00fcn onlar\u0131 okur, \u00f6rnek al\u0131r ve neden bu kadar a\u015fa\u011f\u0131lanm\u0131\u015f ve rezil bir durumda oldu\u011fumuzu anlars\u0131n\u0131z.
Binlerce arkada\u015f\u0131m ve takip\u00e7im aras\u0131ndan bu yaz\u0131lar\u0131 okuyan ancak on veya yirmi ki\u015fi bulaca\u011f\u0131m\u0131 biliyorum.

Vadi el-Mehazin Muharebesi veya \u00dc\u00e7 Kral\u0131n Muharebesi<\/strong>

\u00dc\u00e7 Kral Sava\u015f\u0131 olarak da bilinen Vadi el-Mehazin Muharebesi, 30 Cemaziy\u00fclahir 986 (4 A\u011fustos 1578) tarihinde Fas ile Portekiz aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fti. Portekizliler, Kuzey Afrika k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131 i\u015fgal etmek, bu b\u00f6lgelerde \u0130slam'\u0131 a\u015famal\u0131 olarak ortadan kald\u0131rmak ve buralar\u0131 Hristiyan egemenli\u011fi alt\u0131na almak i\u00e7in bu sava\u015fa girmeye motive olmu\u015flard\u0131. Ayr\u0131ca, Cebelitar\u0131k Bo\u011faz\u0131'n\u0131 kontrol ederek \u00f6zellikle Akdeniz'e giri\u015f olmak \u00fczere ticaret yollar\u0131 \u00fczerindeki kontrollerini s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Bunu yaparken, \u0130spanya'n\u0131n oradaki \u0130slam varl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc Reconquista deneyiminden ilham almaya ve Osmanl\u0131lar\u0131n deste\u011fiyle Sadi hanedan\u0131n\u0131n End\u00fcl\u00fcs'e sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131 tekrarlamas\u0131n\u0131 \u00f6nlemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Bu sava\u015f\u0131n sonucu Fas i\u00e7in bir zafer olurken, Portekiz kral\u0131n\u0131, ordusunu ve bir\u00e7ok devlet adam\u0131n\u0131 kaybetti.

Sava\u015f\u0131n nedeni<\/strong>
Sebastian, MS 1557'de Portekiz \u0130mparatorlu\u011fu taht\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131. O d\u00f6nemde Portekiz'in n\u00fcfuzu Afrika, Asya ve Amerika k\u0131y\u0131lar\u0131na kadar uzan\u0131yordu. Kuzey Afrika'y\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n elinden almak istiyordu. Amcas\u0131 \u0130spanya Kral\u0131 II. Filip ile temasa ge\u00e7erek, Sadi Hanedanl\u0131\u011f\u0131'n\u0131n Osmanl\u0131lar\u0131n yard\u0131m\u0131yla End\u00fcl\u00fcs'e tekrar sald\u0131rmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in Ma\u011frip'e kar\u015f\u0131 yeni bir ha\u00e7l\u0131 seferine kat\u0131lmaya davet etti.
Fas'\u0131n Sadi \u015eerif h\u00fck\u00fcmdarlar\u0131, Peygamber Efendimiz'in soyundan gelen Muhammed bin Nefs ez-Zekiyye'nin soyundan gelirler. Murab\u0131tlar Devleti'nden sonra Muvahhidler Devleti, ard\u0131ndan Meriniler Devleti, sonra Vattas Devleti ve en son da Sadi \u015eerif Devleti ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Portekizlilerle m\u00fccadele temelinde 923\/1517 y\u0131l\u0131nda kurulmu\u015ftur. Bu aile, \u0130spanyollar\u0131n birka\u00e7 seferle i\u015fgal etti\u011fi Atlas Okyanusu'na bakan Fas k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funu kurtarmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r. 931\/1525 y\u0131l\u0131nda Marake\u015f'e, ard\u0131ndan 961\/1554 y\u0131l\u0131nda Fez'e girebilmi\u015ftir. Bu, 1011\/1603 y\u0131l\u0131na kadar devam eden devletin kurulu\u015funun ba\u015flang\u0131c\u0131 olmu\u015ftur.
Sadi hanedan\u0131n\u0131n h\u00fck\u00fcmdar\u0131 Abdullah el-Galib es-Sadi \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcnde, o\u011flu Muhammed el-M\u00fctevekkil 981 H.\/1574 M. y\u0131l\u0131nda y\u00f6netimi devrald\u0131. Zul\u00fcm ve haks\u0131zl\u0131klar\u0131yla bilinen Sadi, amcalar\u0131 Abd\u00fclmelik ve Ahmed'e kar\u015f\u0131 gelerek Cezayir'de bulunan Osmanl\u0131lardan yard\u0131m istediler. Osmanl\u0131lar onlara yard\u0131m etti ve 983 H.\/1576 M. y\u0131l\u0131nda iki sava\u015fta M\u00fctevekkil'i ma\u011flup etmeyi ba\u015fard\u0131lar. Abd\u00fclmelik, Sadi hanedan\u0131n\u0131n ba\u015fkenti Fez'e girerek kendisine biat etti ve Arap, Berberi, T\u00fcrk ve End\u00fcl\u00fcs unsurlar\u0131ndan olu\u015fan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ordu kurmaya ba\u015flad\u0131.
Amcalar\u0131 Abd\u00fclmelik ve Ahmed'e kar\u015f\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 yenilgi, El-M\u00fctevekkil'in stat\u00fckoyu kabul etmesini sa\u011flamad\u0131. Bunun \u00fczerine Portekiz k\u0131y\u0131lar\u0131na giderek Portekiz Kral\u0131 Don Sebastian'dan yard\u0131m istedi. Kral, kendisine Atlas Okyanusu'ndaki Fas k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131n verilmesi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda krall\u0131\u011f\u0131n\u0131 geri almas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131n\u0131 istedi.

Ha\u00e7l\u0131 \u0130ttifak\u0131<\/strong>
Gen\u00e7 Portekiz Kral\u0131, babas\u0131n\u0131n saltanat\u0131 s\u0131ras\u0131nda Portekiz taht\u0131n\u0131 saran zay\u0131fl\u0131k ve tembelli\u011fi ortadan kald\u0131rmak istiyordu. Ayn\u0131 zamanda Avrupa krallar\u0131 aras\u0131ndaki itibar\u0131n\u0131 da y\u00fckseltmek istiyordu. El-M\u00fctevekkil, Fas k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131 kendisine devretmek kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda, k\u00f6r takip\u00e7ilerine ve kendi halk\u0131na kar\u015f\u0131 yard\u0131m istedi\u011finde bu f\u0131rsat eline ge\u00e7ti.
Sebastian, Fas'taki di\u011fer t\u00fcm limanlar kadar de\u011ferli oldu\u011funa inand\u0131\u011f\u0131 Larache \u015fehrini kontrol alt\u0131na alabilmesi i\u00e7in yeterli gemi ve asker sa\u011flama s\u00f6z\u00fc veren amcas\u0131 \u0130spanya Kral\u0131'ndan yard\u0131m istedi. Ard\u0131ndan ona yirmi bin \u0130spanyol askeri verdi. Sebastian, yan\u0131nda on iki bin Portekiz askerini seferber etmi\u015fti ve \u0130talyanlar ona \u00fc\u00e7 bin asker g\u00f6ndermi\u015fti; Almanya ve di\u011fer bir\u00e7ok \u00fclkeden de benzer say\u0131da asker g\u00f6ndermi\u015fti. Papa, bin be\u015f y\u00fcz at ve on iki topla birlikte d\u00f6rt bin asker daha g\u00f6nderdi. Sebastian, bu kuvvetleri Fas s\u0131n\u0131r\u0131na ta\u015f\u0131mak i\u00e7in yakla\u015f\u0131k bin gemi toplam\u0131\u015ft\u0131. \u0130spanya Kral\u0131, ye\u011fenini Fas'a girmenin sonu\u00e7lar\u0131 konusunda uyarm\u0131\u015ft\u0131, ancak o bunlara ald\u0131r\u0131\u015f etmemi\u015fti.
Cezayir'deki Osmanl\u0131 istihbarat\u0131, El-M\u00fctevekkil ile Portekizliler aras\u0131ndaki bu haberle\u015fmeleri izleyebiliyordu ve Cezayir Emirleri Emiri Hasan Pa\u015fa, bu konuda Osmanl\u0131 Sultan\u0131'na \u00f6nemli bir mesaj g\u00f6ndermi\u015fti. \u0130stanbul'daki Osmanl\u0131lar, Avrupa'da olup bitenlerin fark\u0131ndayd\u0131lar, \u00e7\u00fcnk\u00fc Roma Papas\u0131 ve Fransa D\u00fck\u00fc'n\u00fcn, Portekiz'in Fas k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131 i\u015fgaline yard\u0131mc\u0131 olmak \u00fczere asker toplamak, gemileri haz\u0131rlamak ve sava\u015f\u00e7\u0131larla y\u00fcklemek amac\u0131yla aylard\u0131r s\u00fcrd\u00fcrd\u00fckleri temaslar hakk\u0131nda bilgi sahibiydiler. Osmanl\u0131 istihbarat\u0131, Portekiz Kral\u0131 Sebastian ile amcas\u0131 \u0130spanya Kral\u0131 II. Filip aras\u0131ndaki haberle\u015fmeleri izledi, ancak aralar\u0131nda yap\u0131lan anla\u015fman\u0131n do\u011frulu\u011funu belirleyemediler. Bununla birlikte, izledikleri bilgiler, \u0130spanya Kral\u0131'n\u0131n, Portekiz'in Fez Kral\u0131 Abd\u00fclmelik es-Sadi'yi disiplin alt\u0131na almas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in yakla\u015f\u0131k on bin asker toplad\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frulad\u0131.
Sadi Devleti'ne gelince, gemileri, El-M\u00fctevekkil'in Portekiz'e g\u00f6nderdi\u011fi ve krall\u0131\u011f\u0131n\u0131 geri almas\u0131na yard\u0131m etmeleri kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda Atlas Okyanusu'ndaki Fas k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131 kendilerine vermelerini istedi\u011fi bir el\u00e7ili\u011fi ele ge\u00e7irmeyi ba\u015fard\u0131. B\u00f6ylece Sadi Devleti, yakla\u015fan sava\u015fa askeri haz\u0131rl\u0131klar yaparak, asker seferber ederek ve Portekiz ve \u0130spanya'ya kar\u015f\u0131 yap\u0131lacak sava\u015fta desteklerini almak i\u00e7in Cezayir'deki Osmanl\u0131larla ileti\u015fime ge\u00e7erek haz\u0131rlanmaya ba\u015flad\u0131.

\u0130ki ordunun Vadi el-Mehazin'e y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc<\/strong>
Portekiz Ordusu: Ha\u00e7l\u0131 gemileri, 24 Haziran 1578 MS \/ 986 H. tarihinde Lizbon liman\u0131ndan Fas'a do\u011fru yola \u00e7\u0131kt\u0131. Birka\u00e7 g\u00fcn Lagos'ta kald\u0131ktan sonra Cadiz'e y\u00f6neldiler ve bir hafta orada kald\u0131lar. Ard\u0131ndan Tanca'ya yana\u015ft\u0131lar ve Sebastian, m\u00fcttefiki El-M\u00fctevekkil ile burada bulu\u015ftu. Gemiler daha sonra Asilah'a do\u011fru yollar\u0131na devam etti. Sebastian, burada bir g\u00fcn Tanca'da kald\u0131ktan sonra ordusuna kat\u0131ld\u0131.
Fas Ordusu: Fas'\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131nda hayk\u0131r\u0131\u015f \u015fuydu: "Allah yolunda sava\u015fmak i\u00e7in Vadi el-Mehazin'e git." Halk, zafer veya \u015fehitlik arzusuyla topland\u0131. Abd\u00fclmelik, Marake\u015f'ten Sebastian'a \u015f\u00f6yle yazd\u0131: "Topraklar\u0131ndan ayr\u0131l\u0131p d\u00fc\u015fman\u0131n yolunu kesmenle g\u00fcc\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. E\u011fer sana sald\u0131rana kadar dayan\u0131rsan, o zaman sen ger\u00e7ek ve cesur bir H\u0131ristiyans\u0131n. Aksi takdirde, Kelb bin Kelb'sin." Mektubu al\u0131nca \u00f6fkelendi ve arkada\u015flar\u0131na dan\u0131\u015ft\u0131. Arkada\u015flar\u0131 ona, Tatavin, Larache ve Ksar'\u0131 ele ge\u00e7irip te\u00e7hizat ve garnizonlar\u0131n\u0131 toplamas\u0131n\u0131 tavsiye ettiler. Sebastian, adamlar\u0131n\u0131n tavsiyelerine ra\u011fmen teredd\u00fct etti. Abd\u00fclmelik, karde\u015fi Ahmed'e, Fez ve \u00e7evresindeki askerlerle birlikte \u00e7\u0131k\u0131p sava\u015fa haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131 yazd\u0131. B\u00f6ylece Marake\u015f ve g\u00fcney Fas halk\u0131 Abd\u00fclmelik'in \u00f6nderli\u011finde, karde\u015fi Ahmed de Fez ve \u00e7evresindeki halkla birlikte y\u00fcr\u00fcd\u00fc. \u00c7at\u0131\u015fma Ksar el-Kebir yak\u0131nlar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fti.

Her iki taraf\u0131n g\u00fc\u00e7leri<\/strong>
Portekiz ordusu: 125.000 sava\u015f\u00e7\u0131 ve gerekli te\u00e7hizattan olu\u015fuyordu ve say\u0131lar\u0131 hakk\u0131nda en az seksen bin ki\u015fi s\u00f6yleniyordu; bunlar\u0131n aras\u0131nda 20.000 \u0130spanyol, 3.000 Alman, 7.000 \u0130talyan, binlerce at ve k\u0131rktan fazla top bulunuyordu. Bunlar gen\u00e7 Kral Sebastian'\u0131n komutas\u0131 alt\u0131ndayd\u0131 ve onlarla birlikte en fazla 3.000 ila 6.000 aras\u0131nda de\u011fi\u015fen bir grupla El-M\u00fctevekkil de vard\u0131.
Fas Ordusu: Abd\u00fclmelik el-Mu'tas\u0131m Billah komutas\u0131ndaki M\u00fcsl\u00fcman Fasl\u0131lar, 40.000 sava\u015f\u00e7\u0131dan olu\u015fuyordu. \u00dcst\u00fcn s\u00fcvari birlikleri ve sadece 34 toplar\u0131 vard\u0131, ancak daha \u00f6nce Portekizlileri yenmi\u015f ve topraklar\u0131n\u0131n kontrol\u00fcn\u00fc ele ge\u00e7irmi\u015f olduklar\u0131 i\u00e7in moralleri y\u00fcksekti. Sava\u015f\u0131n sonucunun \u00fclkelerinin kaderini belirleyece\u011fini biliyorlard\u0131 ve sava\u015f alan\u0131nda bulunan halk g\u00fc\u00e7leri, \u015feyhler ve \u00e2limler taraf\u0131ndan temsil edilen morali y\u00fckseltme ve canland\u0131rma konusunda etkiliydi.

Sava\u015ftan \u00f6nce<\/strong>
Portekizliler, Fas sahillerinde pikni\u011fe gideceklerini sand\u0131lar ve meseleyi \u00e7ok hafife ald\u0131lar. Kolay bir zafer kazanacaklar\u0131ndan o kadar emindiler ki, Fez ve Marake\u015f'teki b\u00fcy\u00fck Fas camilerine ha\u00e7lar as\u0131lmaya haz\u0131rd\u0131. Hatta \u00fcnl\u00fc Karaviyyin Camii'nin k\u0131blesini kilise suna\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme planlar\u0131 bile vard\u0131. Baz\u0131 \u00fcst s\u0131n\u0131f Portekizli kad\u0131nlar, sava\u015fa tan\u0131kl\u0131k etmek i\u00e7in orduya e\u015flik etmek isterken, baz\u0131lar\u0131 da sanki bir yar\u0131\u015fa veya festivale kat\u0131l\u0131yormu\u015f gibi g\u00f6z al\u0131c\u0131, s\u00fcsl\u00fc elbiseler giydiler.
Portekiz ve \u0130spanyol gemileri, 19 Rebi\u00fclevvel 986 \/ 24 Haziran 1578 tarihinde Lizbon liman\u0131ndan yola \u00e7\u0131kt\u0131lar ve Asilah liman\u0131n\u0131n k\u0131y\u0131s\u0131na yana\u015ft\u0131lar ve buray\u0131 i\u015fgal ettiler. Sebastian, M\u00fctevekkil'in kuvvetlerinin say\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7ok az oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcnce \u015fa\u015f\u0131rd\u0131.
Saadiler, planlar\u0131n\u0131 Portekiz kuvvetlerinin Fas topraklar\u0131na girmeden k\u0131y\u0131da kalaca\u011f\u0131 s\u00fcreyi uzatmak \u00fczerine kurdular. B\u00f6ylece Saadiler, kuvvetlerini toplay\u0131p onlar\u0131 sava\u015fa sokabileceklerdi. Ard\u0131ndan Saadiler, Portekizlileri k\u0131y\u0131dan ayr\u0131lmaya ve Fas \u00e7\u00f6llerine girmeye ikna etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. B\u00f6ylece Portekizlileri y\u0131prat\u0131p okyanus k\u0131y\u0131s\u0131ndaki ikmal merkezlerinden uzakla\u015ft\u0131rmay\u0131 hedefliyorlard\u0131.
Abd\u00fclmelik'in plan\u0131 ba\u015far\u0131l\u0131 oldu ve Portekiz ve \u0130spanyol kuvvetlerini Fas'a do\u011fru ilerlemeye ikna ederek, Loukos Nehri yak\u0131nlar\u0131ndaki Ksar el-Kebir Ovas\u0131 veya Vadi el-Makhazin Ovas\u0131 ad\u0131 verilen geni\u015f bir ovaya ula\u015ft\u0131. Vadiye ge\u00e7mek i\u00e7in nehrin \u00fczerinde yaln\u0131zca bir k\u00f6pr\u00fc vard\u0131.
Abd\u00fclmelik'in sava\u015f plan\u0131, Portekiz kuvvetlerinin vadiye giden k\u00f6pr\u00fcy\u00fc ge\u00e7mesini ve ard\u0131ndan Fas kuvvetlerinin bu k\u00f6pr\u00fcy\u00fc havaya u\u00e7urarak Portekizlilerin d\u00f6n\u00fc\u015f yolunu kesmesini sa\u011flamakt\u0131. B\u00f6ylece \u00e7at\u0131\u015fmalar s\u0131ras\u0131nda nehir geride kalacak ve Portekizli askerlerin \u00e7at\u0131\u015fmalar yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda ka\u00e7abilecekleri ba\u015fka bir yer kalmayacakt\u0131; yani yanlar\u0131nda ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 demir ve z\u0131rhlar g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, nehirde bo\u011fulacaklard\u0131.
\u0130ki ordu, top\u00e7u birlikleriyle, ard\u0131ndan piyade ok\u00e7ular\u0131yla ve kanatlarda s\u00fcvarilerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldi. M\u00fcsl\u00fcman ordusu, uygun zamanda sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7ecek yedek bir s\u00fcvari birli\u011finin yan\u0131 s\u0131ra halktan g\u00f6n\u00fcll\u00fc kuvvetlere de sahipti.

Sava\u015f<\/strong>
30 Cemaziy\u00fclahir 986 Hicri Pazartesi sabah\u0131, yani 4 A\u011fustos 1578 Hicri g\u00fcn\u00fc, Sultan Abd\u00fclmelik aya\u011fa kalkt\u0131 ve orduyu sava\u015fa \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. Rahipler ve ke\u015fi\u015fler, Ha\u00e7l\u0131 askerlerinin co\u015fkusunu uyand\u0131rmak i\u00e7in ellerinden geleni yapt\u0131lar ve onlara Papa'n\u0131n bu sava\u015flarda \u00f6lenlerin ruhlar\u0131n\u0131 g\u00fcnahlar\u0131ndan ar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatt\u0131lar.
Her iki taraftan onlarca el ate\u015f a\u00e7\u0131ld\u0131 ve bu, sava\u015f\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 haber verdi. Marake\u015f'ten B\u00fcy\u00fck Saray'a giderken hastalanan Sultan Abd\u00fclmelik'in sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fcle\u015fmesine ra\u011fmen, ilk sald\u0131r\u0131y\u0131 p\u00fcsk\u00fcrtmek i\u00e7in bizzat d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131, ancak hastal\u0131\u011fa yenik d\u00fc\u015ft\u00fc ve taht\u0131revan\u0131na geri d\u00f6nd\u00fc. Birka\u00e7 dakika sonra son nefesini verdi ve i\u015faret parma\u011f\u0131 a\u011fz\u0131nda, zafer kazan\u0131lana kadar meseleyi gizli tutmalar\u0131 ve rahats\u0131z edilmemeleri gerekti\u011fini belirterek vefat etti. Nitekim \u00f6yle de oldu, \u00e7\u00fcnk\u00fc veliaht naz\u0131r\u0131 ve karde\u015fi Ahmed el-Mansur d\u0131\u015f\u0131nda kimse onun vefat\u0131n\u0131 bilmiyordu. Veliaht naz\u0131r\u0131 askerlere \u015f\u00f6yle demeye ba\u015flad\u0131: "Sultan filan ki\u015fiye filan yere gitmesini, filan ki\u015finin sanca\u011fa tutunmas\u0131n\u0131, filan ki\u015finin ilerlemesini, filan ki\u015finin de geri \u00e7ekilmesini emrediyor." Ba\u015fka bir rivayette ise M\u00fctevekkil'in, sava\u015fta \u00f6lmesi ve Fas kamp\u0131nda fitne \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in amcas\u0131 Abd\u00fclmelik'i kar\u015f\u0131la\u015fmadan \u00f6nce zehirledi\u011fi ifade edilmektedir.
Ahmed el-Mansur, Portekizlilerin art\u00e7\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 ordunun \u00f6nc\u00fc kuvvetini y\u00f6netti ve barutlar\u0131n\u0131 ate\u015fe verdi. Sald\u0131r\u0131 dalgas\u0131 ok\u00e7ular\u0131n\u0131 da hedef ald\u0131, ancak Portekizliler \u015fokun g\u00fcc\u00fcnden kurtulamad\u0131. Portekizliler sava\u015f alan\u0131ndan ka\u00e7\u0131p k\u0131y\u0131ya d\u00f6nmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar, ancak Vadi el-Mehazin k\u00f6pr\u00fcs\u00fcn\u00fcn havaya u\u00e7uruldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcler. Sebastian da dahil olmak \u00fczere askerler kendilerini suya att\u0131lar ve o ve askerlerinin \u00e7o\u011fu bo\u011fuldu. Geri kalanlar sava\u015f alan\u0131nda \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc veya esir al\u0131nd\u0131. Hayatta kalan ve denize a\u00e7\u0131lanlara gelince, Cezayir H\u00fck\u00fcmdar\u0131 Hasan Pa\u015fa ve komutan\u0131 Reis Sinan gemilerini durdurmay\u0131 ve \u00e7o\u011funu ele ge\u00e7irmeyi ba\u015fard\u0131lar; 500 ki\u015fi esir al\u0131nd\u0131.
Hain El-M\u00fctevekkil kuzeye ka\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131, ancak Vadi el-Mehazin Nehri'nde bo\u011fuldu. Cesedi suyun \u00fczerinde y\u00fczerken bulundu, bu y\u00fczden derisi y\u00fcz\u00fcld\u00fc, samanla dolduruldu ve par\u00e7alan\u0131p da\u011f\u0131lana kadar Fas'ta dola\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131.
D\u00f6rt bu\u00e7uk saat s\u00fcren sava\u015fta zafer bir tesad\u00fcf de\u011fil, y\u00fcksek moral, sorumluluk duygusu ve iyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f, iyi planlanm\u0131\u015f bir plan\u0131n sonucudur.

Sava\u015f sonucu<\/strong>
Sava\u015f\u0131n sonucu \u0130slam tarihinde \u00f6l\u00fcms\u00fcz bir zafer ve \u00fc\u00e7 kral\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc oldu: o zamanlar d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck imparatorlu\u011funun kral\u0131 olan yenilmi\u015f Ha\u00e7l\u0131 Sebastiyan; bo\u011fulmu\u015f, derisi y\u00fcz\u00fclm\u00fc\u015f hain Muhammed el-M\u00fctevekkil; ve ruhu g\u00f6\u00e7\u00fcp giden kahraman \u015fehit Abd\u00fclmelik el-Mu'tas\u0131m. Tarih onun sadakati, bilgeli\u011fi, cesareti ve \u015f\u00f6valyeli\u011fiyle sonsuza dek gurur duyacakt\u0131r. O saatlerde Portekiz, kral\u0131n\u0131, ordusunu ve devlet adamlar\u0131n\u0131 kaybetti. Kraliyet ailesinden geriye yaln\u0131zca bir ki\u015fi kald\u0131. \u0130spanya Kral\u0131 II. Filip f\u0131rsat\u0131 de\u011ferlendirdi ve Portekiz'i 988 H. \/ 1580 M. y\u0131l\u0131nda taht\u0131na ilhak etti. Ahmed el-Mansur, Fez'deki Sadi taht\u0131n\u0131 miras ald\u0131 ve Osmanl\u0131 Sultan\u0131'na bir el\u00e7ilik g\u00f6ndererek devletini Osmanl\u0131 Halifeli\u011fi'ne ba\u011flamay\u0131 teklif etti.

Zaferin nedenleri<\/strong>
1- M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n Granada\u2019n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcnden, End\u00fcl\u00fcs\u2019\u00fcn kayb\u0131ndan ve Engizisyon\u2019dan kaynaklanan ac\u0131lar\u0131 hen\u00fcz iyile\u015fmemi\u015f yaralard\u0131r ve bunlar onlar\u0131n \u00f6n\u00fcndedir.
2- Dikkatlice planlanm\u0131\u015f bir plan: D\u00fc\u015fman\u0131 atlar\u0131n dola\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve sald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir alana \u00e7ekmek, ikmal yollar\u0131n\u0131 kesmek ve ard\u0131ndan Vadi el-Mehazin Nehri \u00fczerindeki tek k\u00f6pr\u00fcy\u00fc havaya u\u00e7urmak.
3- Alim ve \u015feyhlerin \u00f6nderli\u011findeki, iman, \u015fehadet a\u015fk\u0131 ve zafere ula\u015fma azmi ile dolu halk g\u00fc\u00e7lerinin etkin kat\u0131l\u0131m\u0131, hatta baz\u0131lar\u0131n\u0131n orak ve sopalarla sava\u015fmas\u0131.
4- Fas top\u00e7usu, ni\u015fan alma ve isabetlilik konusunda Portekiz top\u00e7usundan \u00fcst\u00fcnd\u00fc.
5- M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n atlar\u0131 H\u0131ristiyanlardan daha fazlayd\u0131 ve Sultan'\u0131n sava\u015f i\u00e7in se\u00e7ti\u011fi ova da onlara uygundu.
6- Sebastian bir tarafta, dan\u0131\u015fmanlar\u0131 ve ileri gelenleri di\u011fer taraftayd\u0131.

Neden Harikayd\u0131k<\/strong>
Tamer Badr'\u0131n (Unutulmaz G\u00fcnler... \u0130slam Tarihinden \u00d6nemli Sayfalar) adl\u0131 kitab\u0131\u00a0<\/span><\/h1>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

4 Mart 2019 Malta'da oldu\u011fumu biliyorum, ama \u00fczerime d\u00fc\u015feni yap\u0131p atalar\u0131m\u0131z\u0131n kahramanl\u0131klar\u0131n\u0131 anlatan yaz\u0131lar yay\u0131nl\u0131yorum. Umar\u0131m bir g\u00fcn siz de onlar\u0131 okur, \u00f6rnek al\u0131r ve neden bu kadar a\u015fa\u011f\u0131lanm\u0131\u015f ve rezil bir durumda oldu\u011fumuzu anlars\u0131n\u0131z. Binlerce dost ve takip\u00e7im aras\u0131nda bu yaz\u0131lar\u0131 okuyan on veya yirmi ki\u015fiden fazlas\u0131n\u0131 bulamayaca\u011f\u0131m\u0131 biliyorum. Vadi el-Mehazin Muharebesi veya Krallar Muharebesi [\u2026]<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":21953,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","inline_featured_image":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[115],"tags":[],"class_list":{"0":"post-21952","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-115"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tamerbadr.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21952","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tamerbadr.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tamerbadr.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tamerbadr.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tamerbadr.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21952"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tamerbadr.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21952\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tamerbadr.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21953"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tamerbadr.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21952"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tamerbadr.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21952"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tamerbadr.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21952"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}